Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4^* (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
TTCFIOKIS 'B^JHE, TiJKl
NOVA ET NVLLIVS
SuHa , iamprUem /^mioanato CH^^U
'^TO icy-ji. men/eKouem' :^
hrjprimtim Con=
COf^TEMPLATIO MATHEMATICA.
CHi.pmerexanam E CL IP SIS L FNAR Is huius^nm
pr^gmattm,Etelegamcmw I RANIAM Ele^umEPlSTO
n DEDlCAIORIA accefin.n^IJ;^S^f^^^^^^
•\>tnujq^^jlrologix Stndwfi^,eodem ^utorc , p>cpomtur: Uims.ad
hunc labentem annum , Exemplar, fwgulart mdufiria claboratum cofp.
jcrtpfit , quod tamem, multipliaum Sciematum exprimendfirum,
quo totumferme conjlat, difuiUtate, edi^
bac yice, temporis anguHia non
patiebatur.
H^AEKl^,
IMPRESSIT LAlRENTiyS
Benedidj,
' S 7 3.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
^MTIQS^ KO^ILITyfTIS STLEN^
dorc^ <jr multiplicj Eruditionc Juueni claro^
Tjchoni Brahe Otthonidjy Domino J^^nudf
dorp^ AmiiQobfcmmdo.
^jr\Fcere prcecUrum cUris mdioribus ortumy
Non eft pracipnus Nohilttatis honos :
HoCy aliunde titis accedit hcnoribuSy altum
VirtHtis culmen qaifquiG adireparas.
xAH Mentem radijs Virtutum tingerefacris^
Eft [yroprium ycra Nobilttatis opus.
MaCie animo ^ Tycho^ yeteris quem Hemmata Gentisy
Quem folers Animus^ commoda bina^ beant.
BKAHOKyM qttidenim, BILDOKFM fanguine cUro^
Fert magis antiquim Danica Nobilitas.
Hisgenerofa tui generis primordia ducenSy
Ingcnij fiperas Nobiiitate Genus :
Dfffiff^ hf:irp^ Uuftfti PaUadis omneSy
Triuifti ftudijy v^mpus ^ omne bonis.
Ergo dge^ quid dubitas doHis committere chartis,
Qu^funthtgeniofcriptaprofeHatuo?
Crede mihi, cumulus yeniet tibi magnus honorumy
Lidicium quando Pofteritatis eris.
Tnnc tua toUetur multum fuper ^thera VirtuSy
Vt yicit reliquasy h(SC noud STeUayfaces.
Johannes Francifcus Ripenftsy Phi^
lofophic^ zs^ Medmn<^
Doiior.
t
TYCHO^
ccfi
fm
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
m
TYCHONJ ^%AHE OTTHONWJ,
(Donwio de I^^iudjciorp j luneni doElo,
<jr yere?wbil(,
hhmies PrdtenfiSiMediatSi
S, D.
IVM NFP ERREL ICTIS D 0 MESTICIS
iMufis, <sr' Pyrommicis tuis cxercitijs , Hafnia , apudnos
Tjchonobilifiime : <ic de communibus iludijs ,ykro
4,citro^ t qui mosncfterefty conferrercmm : inter yeUqim
— hiigen '^ tuiy qnts domi fiipprimis ^motiumentA ,DiAriim
hbentishuiusAnnjJingulm erudita a te Methodo confcriptum,
produxtffi, mihijj legendum communicaftu Qupdquidem.yt perluflraui
dtl:gentius,fttmmopere placuit , zs^ mirifice me recreauit. Quapropter
cepi dihgenter te ffatim ad editionem cohortari : ^t alijs quoq^ tam yti-
hsfixcundufq^Uborinferuiret. Videbamenim,plurimA ihi contineri,
qua: , fi piibhcarentur, phirimum lucis rebus ^ftronomicit adderent :
imha,m ^ite, hafienus dubiaparumq^firm.a, corrigerent: muhos
demq^ communium Aftrologorum receptos Jgnotofqj errores detegerent,
Nam , praterquam quod lemfimorum Artificum decreta fequutus,
qua tnijsdtftcthapaucifj^euohita funt, Exemplis iUuftribus declaras,
tdMqiiAm ntrli.fuKt ^V^^-^ /•«,^.,V«„^.^..^y,^„^^ . ^^/^;» prg^
pnas,iti ytraq^ Aftrologia Obferuationes, certas iUas quidem, zsrma^yno,
rf te, tot inatiditorum Organorum fabricatione , tot improbis laboribus,
tot yigilatarum notlitnn tcedio redemtas ,preponis. Ferum adeditio-
nem tefuadenti, zy tum temporis , ej^ ahqttoties etiam poBea, pa-
nim obfecundans fuifti: caufas quofdam addticens , qtne ttbj qttidem
fatisfacere poterant : mihi yero, tantum abeft qtiod fatisfecerint ,yt
etiam in propofito meo plus me confirmarint. Etenim, quod hafce
tuaspageUas ( titis enim yerbis ytor ) non eum in finem , yt orbiede-
rentur,confcripfifie te rej^ondes fedrudiores efie tamiim ,^ extem^
poraneas, ttiartim , ijs de rebusmeditationum, dehneationes , tibi refer-
mndas ,neq, ideodignas ptibhcelegi :facit idquidem ,mi Tycho, mo-
deftus tUe mimus iqui ,quanto,pttlcherrimmim ^ fiiUimium rerum
('•) 2 fdmiA
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
fcientU^piblimioremfc fecit : U nto qno j^ fefe bcmliorem gerit. Sigmm
certe ydocfiy ot' TfC}'^ excclfi A limi. Vcnmtdmm ^7ion ztd fem^ycTy
mhifm^ty de nobis ipfiSy crcdcre debcmus : vt y reffis AmicGrnm indtcijs
fidem dcrogare yidcamHr. A:q:ii y ne mcy ^Amore tui obcoecdtum,
mintis reflc itidicxrc exiftsmjs : qucefo y tot exceilcntinm do^rinx yiro^
Yumfentenua-nifpc^n, qnornm (cr tndicinmxndmifli fapius , zsr pre-
cibus es ddedittoncmfollicitatus. Q^in^ nec ttbifolt confcriptd ej^e
iliaconcedesy fiy(^ fincm Ubornm tnornmy ejT iits yquod fibt Kefpnb.
literdrid y in tnoSy ernditornmcj^ omninm fndores yfibi yendicdty confide-
rdncris. Q^ps tUy e Nxtnrcefjnttbus, in te y dcrtiidHtfontes qndfi fe-
cn.iixriosy comm, te nunlos, tn alios dedncere, aqnnm cffy faUm Domi-
mj L?g^bus. Ol)}tlcntdmxter yNxtnrdcfl ylargdyfiltos genntnos y hce^
redttutc hnans : inexhxnjli ^'.jj^a ^ equtbifs, qw pltts hdnferis ,
in aiios congcneres dcrinancris , hoc te fcecuridtore Kddio Ttngcnt.
Qti i ye^j ex^c-n^orxytc^t^ reccnfq^ natas deltncdttones eflc dtcis'y
nont td qnidcm y zsr cert) nrtj : ^:^o:e y qui fcdnldm tudm yin dlijs
g^ixj^ Nitnrx MjBcrijs cn^l^cndis , tnm pracipu^y in Spagyricd Cdbdla^
dtltgentidmyV^m e paucis cognofcdm. Nihilominus yfi y qnce extem-
porancdy mdtnrus effnndit A limus y non pof^int non efic matnrd. Nccj^
entmprolixtus ItgeJUy fdtcius qaoq^femper proueninnt. DinerfdPro-
dcunttnm fo 's:dltdy Tempornm tdrdis lienolntionibus matura ttnr:
altdy eornndem q iafi Legtbus exemtd y impetus habcnt zsT Refolntioncs
momentanc.rs^ qncc yfifermentantnr dintius y nouis f^cpedc peregrinis
tmpltcdta ^AfcendcntibtiSy vn Trdnfpldntationem minusfclicemy degene-
rdnt. Qf^^ ^Vcv/r,,^, -^^v ,.U:j;j2;.,^.^ njr^ lUfrznrn^ (i ^i^ml^i^rbii antea
co-am, tdtpfn^ty ytnnc qnoj^y dbfenSy d tCyfcrtpto eflxgttdrc. Pdtere itdq
miTjchoypatere:^yqn^^:ego fdnm-uoloy Cdy ne tn nolis yelic y etiam
atq^ et:a,n rogo. rcnhty qnodfiy totnm opufcnlum, quodtn inflant
excren:: mag irtndtnemy ediy certas ob cdnfas, nonpermittis : faltem hoc
€on:cndxmy-uty q usDldrio dddtdi^lj denonahac admirabili ad
Ci^yopcum STELLA ( qu^nmcytoc tdntofq/dtigdt z^Gcnios
Zi/ InyinU )dofitjlim :s zst -vcre Mtthcmaticas co iftderdtiones y in Ui^
ccnp-ov-cfius E:vs enim ^rxcipnc votts a te expe^ant om les : cr,
1?; expc£{cn:y folida rern n Mithcmaticdnm Scicntia y q:id te exccll^re
intcrpx'i:os ^ tifices fitnnty ddd^icit. Qtnnidmy yt v.tfolitd \<t
(iin.rdJtLs^lanc^ Inb^ris iJlius^eneratio efl^ nec ^nlgaritm Philofo^
phornm
I
ti
i
ti
frtt
%
(tn.
m,
nlk
mi
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
ms, k.
mtxtdn-
mfittiir:
'ifiktimi
^,cti0
fimk
fGm
us: (/>
lHtii/
phomm Decretii confom :ita qucq^.mn FnlgAvem fiii Ohfemmrem
Dimenforemj,bofl!iUt. Erm qmdem drgimentjy aUorim qHorimdam
Schedrdas^ aluinde nobis allatas, uidere contigit ( quoi ad te mitto )
fedqndObfemutioraim Methodo, qtto Demonjlrationum robore , rein
tdntam aggrefi, iUi 'viderint. Nc rgitnr , hac in parte, cupida ho~
minum expefl.itiom defis, amice oro. Ex noua hac face, Ingenij tui ac^
Qenjamfacem,errAmtbus alijs prcelucerc fimto , cr DemonHrationum
Luce, OpinantibwsAnimvs, Sacer iUabere. Porro , buic, de noua hac
ffella Traaatuj,EpiJ}oUm tuam in Diarium ( fihoc,ytdixi, totum,
edi nonpermijcris )adtungtyeHm:inqua,doa>fme, totrus Diarii
artificium Mcthodmnq, ilUm finguUrem , expln a^. Etenim, hoc
mihtperfuadeo, exfoU tUa Prafatione ,plus commodi Aslronomta ffu-
diofis accefiuram, quam ex proltxii multorum Commentarijs. Qupmam,
prater ea , qua nnncdtxi , attingis qtioq^ tbi,pra:cipua in ^iflrologicts
Capita, QualiAjlmt,qux<le Onogcnica cale§itum Domorum partitione,
a reliquis, ett&m cceli , circtdonm dimfione, dtnerfa, adfcrs : de horis
^odiaci tnaqttalibus : dc Lt4na; Manftonibus ( in qtubtis duobus ,bonA
pars ^giptiaca Scientia pendet ) de fecretotllo DtreBicntm Horof
copi limarmm corfguratontm modo. Qua qnidem DireEliontim
lcges, AJlrortm , in omnibtis Elemcntis , fUemes PeriodGS^fruHtmmq^
Kefolutiones ,germtnattones, Exaltationes, Antictpationes, Rctardatt-
mes, esr reliquas Temporim TranJpUntattones metiuntur. Ha, fi
re^iius Metheorologis cognita efient , equidem, certiores haberemus
Aftrortm efifeHt^s : nec tnftabtlitatem Materia ( qtia tamen , fuo ille-
(fa^dere, pulchre illi,fiatimharmonicaeft, <y Jponte fequax )im-
merito tottesincufaremu-s: ncq^tamcrebro , Arttficum delinqtientium
errata , Artis pulchritudinem deformarcnt. Harum cr fimilium
rerum , ctm abs te, in Prefatio::e tlU, ftmdamenta ,ft>&rfim infcrantur ;
^eUem, tanta -vtilitate, Aftrologix Candidatos non priuari. QujbuSy
€S^hoc,benefictjloco, a tedonarj ■vellcm , ut tlUm , Eclipfcos iunaris
annj huius Ubentts , pr. gmatiam , qnam , ex Aiphonfino, zsr Coper-
niano calcu/o , tttm proprta mottmm Objeruatione , ita exfirtixiflj , ^t
Paradigmatts abfolnti locoejie pofiit, -vnactm tua m Vraniam Elegia,
pracedenttbus omnibt^-s qttdfi corontdem Mnficam impofitnra ,fupcrio.
rtm qtioq^ comitetn ejie patereris,
Habes nun(,mi Tycho ^ qt^odnam petitionis me<( caput fit: quid/
1 1 II 11 111 11 1 fl I
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
hac a te EpifloU effUgitm. Qtutyfi Jmejldfnnt : fi Rcipuh. Ftilid : fi
ab ommbiis bonis ^ meacm , expctita : dcbchts ytiq,y Amici defidcrio
expeCiationifatisfacere : cr' gu^ Reipub. Aflronomica a te debentur
ffudiorumprimitias Jubens ojferre. Qupd quidem ^vt facias inprimis,
•Amicitia noflrd pofcit : Genius admnet : Prania mmdat : McrcuriM
( fi renuis ) Caducei tibipoflhac yfuram dcnegat.
yalcy^nobilij^imum^irum Dominum Stenonem Bilde ^Auun-
tulum tuumy do£{iJ?imum illum ^ in hocAquihne ^ Mufarum ^ omniumq^
liberdium inuentionum Fautorem ^ -meis ^erbis offtciofc
falutd,. Hafni(S 5. Maij.Anno
falutiferi partus
^ S 7 h
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
M
jim
wisff
lOHAKNI "P^^TEKSI,
DOCTORI MEDICO,
AmicooptimOi
TYCHO BRAHE
Otthonides^
S. D.
ECEPI LITERAS TVAS, CLARISSL
meDo^or Mannes ^ amicorwn cptime: inrfiiibus y id^
quodtu, nuna ctm alijs yiris docits, amicis 7:cJ}r:Sy totics^
Hafnice coram poftidaftj , ntmc denno, f-nptis , dhfem
non ceftas eflagitare : yt nimirnm.Diarium zUud^ftro^
logicum CP^MetheorologictimJmecirca elapf^/jyemisinitia elaboratumy
ntmc demtim typis mandari publice edi^ amplim non recufem.
Multas^ ^t in tuam defcendam fententiam ^ eas quidem iuftas ] 7iec
facile afpernendas,addticii rationeSy yerilm, cum meo me pede metior, id
qtiodfxpius tibi zs' alijs hcec eadem a me poftulantib/is rej^ondt , non pof
ftm non ad/mc rejpondere : me, non ftattiere.id fcrtptum.ea diligcntia ab-
foltittim^ ^ adeam matttritatem deduClum : yt dignum fit in laccm hro-
dire^ ac manibud^ teri do^ortim. Nec enim y etm in finem iHc Ltbor n?e
ftifceptus eft^ vt, publice edi ^elm yfed faltem, meipftim domefticos
amicos^bac qtialictimq^ dieru Aftrologica cr' Metheorologica defcriptioney
vbleiiandigratia. NamyCS^ tAdriantim Imperatorem y fibi qtictamm
prognoftica ex aftris confcribereyHon erttbttifte legimus. At/im publicum
cmittere decretiiftemymaiorem. fane in eo conficiendo adhibtiiftcm diltgen-
tiam: mtiltayqttce paftim defideranttiryacftlentioyobfeftinationcm pra-
reritafunt yfttis ntimeris abfolttificm : multayofcitanter currentj ca/a-
mo injcrtaydcliberatius expendtftem. Non enimy yt x;erf<m fatear^ mihi
ipfi in omnibus fatisfacio : nec faciU eraty tot alijs ncgotijs y tttm pra/cr-
tim Spagiricismcis exercitijs occtipatOyquiddam perfCfiuSy magijq^ enu^
cleatttmyprocatemporisexigtia occafioncyintam difficiljy CiT a paucis
haHenus refle traffata materta y pra:fiare. Sed htSy tu y pro ttto illoy
erganaSyfingtiUrics^benctioloafcfiuyCafidide obttias: aficrens y fcrtp^
ttimilludy ctfi extcmporaneumfity proptcr alias occupationes ad pcr-
fcHammaturitatemnonclaborattim^tameneitifmodi cfic ^yt non fine
fru^u abhartim Artum siudiofis lcgi pofiit: multa^ in eo conttyte-
riy qtii^
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
ri,qHiC^AJlronomi^Canduli'is(fi edercntur ) ingratd non ej^ent fti^
tura. Ifla potiiiSy benenolo tm z^ ftncero animo ^ quo omma caKcifde
infcrpretansy ^propenfo, erga nos.noflra^, iindfa^fwori.tribuo qttam^
qnod rcuera agnofcam^ tale aliqnidy a nohs^ ca in re praffitum efle. At
demmy nonfine fniHnaliquo^ab AsTronomia: fludtofis lcgi ^id quale--
cnm^ eflypofle : ^nonnullam cocontinerj ^ quiS ad ^rtis pcnitwrem
inqiufitionem ytiliter admoncntur; proptereaq^ edi non rccufarem : qut
tameny quafo^ mtiitiplices ilU Fignrarum oHogQnicarum delincationes^
inpriori, yel DireHionum intncata denotationes.m altcrdfucie^ cflig^
nata: y arte tmprefloria exprimi facile poterint? 'vt nihil dicam de
aeteris diuerfimodisfignris zsr carachtenbuSy quibus tertra facieSy lumi^
nariumexortus <jr occafus ycoorie^itefq^^ cooccidcntcs fixas exprimit:
<LUt quartay reliqnorum Planetarum cum Ftxis per horix^dtcm tran^
fitum yeorundemcj^y tuminterfe , tum quo ad fixa fydera , Jpfamj^
Lunam^ yanas configurattones ^ ob oculos pomt. Qniy inquam ^ om-
nia illay in Typographtcum laborem facile cadnnt ? £unt enim omnes
fignra: de ^iouoJculpendcCy cr carachteres ac 7Uimerj ^ proyaria y qnam
habentforma (jrquantitatCyl^arie ordinandt :ytnon exignnm temporis
interuallum dtjf]ueret,antequam is labor abfoluj pcflet. Adde, qnod hic
labens amm ^ cui Diarium illud adaptanimus , dimidia fere fut parte
iam ahfohutps efl : yt fi^ nnnc^ tandcm cderctnr^ omnem grattam ami-
fifle non immerito ^ideatnr. H<ts tu, yt opinor , animaduertens difift-
cultates yfi non totnm Diarium conccflero , faltem Epiflolam dedicato-
rtam.quatdud opnfcnlnm ytrhijq^ Asirologiacultoribus tnfcripfi, im-
primi po^lulas. In tUa entm aflaps totam Dtarij rattonem explicatam
eficy cjr plurima aliter proponi , quam haclenti^ reccptcc tulerunt Jentcn^
tta. i ateor id quidem : cjr qnce in tpfo Diarto aliter a nobis elaborata
fnnt qnam communtter fienjblet , tlLi pra:ferttm ,m hac Eptfiola lattus
dcclarant : vfitata -vero ar yulgana, ant obicer att^gt, an.t prorjus fiien-
ttoprcstenj. Sed tpja Dtarij defcrtptto, ita cnm hac Eptjhla comnn^a
efi : '-vt y fi alterum demas , itentnim peiftde intcUigt pcftt. Multa
fiqutdcm m Eptflola .'vel prcfttermtfia , yel breiutcr tafla , qnceifi ipfo
Dtartoj]?ontejefl offertmt : at, econuerfo , multa, m hoc rflignata , qtict
(ine EptiloU declaratione a qnonis factle non pcrcipiuntur. Videi
nunc.m? Pratenfis.quantame rcmorenturohflacula , quo minus yotis
iuisj inptibluando Diario ,facile aflentirjpofltm.
Dg
nit:
M fmt
ami-
uhft-
jkin-
ikiid
0i
niffi
>f
Fiiii
De StelU 'vero, tjuit fnperiorj anmprope CdJSiopeim fidgere
tteptt.quod expetis:n)t fitotnm Diarium pnblicarj non admiferim,
fdtemed.qnxydetm, a meconfcripta funt, ipfij^ Diario prxfixa/m.
i^cewprodireconcedam-.idenim^votisomniummaximopere d medejt-
Heran afirmas. Huic quidempetitionj facilius annuere pofem , ni
eademprorfusratio me retraheret , qua Dtarij editionem iam amea
excujabam. lUa etemm , qux de hac ffella^fiperiori Decembri exara-
tnmus, nonmnus quamipfum Diarittmjunt immatura, es' feflinan-
ttcalamo,obtterannotata-y ytindignamihirvidcantnr publicari ac itt
t.rudttortc manus 'venire. Nej^ entm, eam ob caufam d me fifcebta funt,
'Vtptibhceedt.^d qutbufuelegirveUem-.fed, cimhac flcUa, in No^
uembrj Jupcrtorts Annj, mihijolito more fidera Inflrami , ex inopi;tato
apparmJSet : rejtnandita nouitate impulfus ,coepi eam organis ^Jlro.
tiomtcts demettrj ( quemadmodnm in cceterorum tst 'vfitatorumfiderum
tbjeruattone, abtneunte^tate dtligentiorfuj)partim,^tea, qtue in hoc
Jidereper m/lrumenta deprehenderem.cceteris , i me fa^is Idflrorum
objeruattontbus, adttmgerem', partim , ^vt nonnuUa , qua ex obferua-
ttombus concludt^demonflrari poteram , chartis mandata, Diario
nojtropra^figerem. Vtiliter enim , tUttd, qtialictmj^ eius SteUa defcribti-
one,ornartpoj?etttdtcaut: cum ipfa etiam SteUa: apparitio, labentem
huncannumproxtmUnteceJ^erit. MinimUutem omnium decreui.ea.
( ^tprtusteffatusfum)in/ucem aliquando prodire : alids .integrtm,
pcrje. abjq, Dtano, hac dc SteUa confcripfijiem libeUum : maioremd , iit
eoelaborandojedulttatemadhtbuifiem: cum non dubttem, hoc hutidi-
tim SteUa tUtus mtraculttm, multortm, per 'vnitierfum orbem Doa<y
rtmrvtrorumfatigareingenia: zsrjtqua^hacdere, iquoq confcripta
T-tdermt , atttde arrtpt , zsr pro rvnitfcuiufq^ captu vari^ diiudi-
cart. Pertmtamen fi td qutcqnid efl de hac noua SfeUa pageUarnm
nti Pratenfts, ttbt etufmodiefie videatur , ^vt fine magna rebrehen-
fiotte ptibltcan, acab erudttts legipoJStty ttw arbttrio, rvttmprima-
tur acmlucemprodeat y concedo: nenimitm -videar tuis petitiontbus
refifiere-y Wplus,hic,Amiciticenoflrxdetrahere,q fortein ipfo fcrib-
to deftderari pofitt. Vt autem, hac hi re , nunc tandem tua aflentiar
pettttontjacttwt, nonfoliimplurimaz^titfla:, qnibtis in literU tttis
me -vrges , adhortattones ; fed , vt yertim fatear, charta: tUa: , de hac
SteUa , e Germama , adnos aUata, quas mthi, nunc, ^na i»i]>iciendas
('■') mifiili.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
mifiBi.plHrimiim me eo impnlemnt ^ noffras^ de cddem y OhferuX"
tioncSy ist iuiiatm^pHblic^re tihi nnnc iandcin concedam. Qtue enint
hit^cnmy hac de re ^ a diuerfis ^ m Germania confinpta acceptmusi ea,
( fxltio tamen "vmnfcuiufq^honore ) non fatis fm numeri^ conftarc ar^
bitror. Nam^ nut dc ccetcris taceam^ quodhanc Stellam inter Cometa^
rumjpecics rcfcrant^ac xz.faltemy^-uel y 'vt quibufdamplacet^ i^. ad
fummum y abej^e a nobis ^ terra femidiametris exifliment ^^plurimum
haUucinaHtur. Nos etenim^ Obferuatione diligentifa^a^ deprehcndi-
mus eam^ tam yertici q Horiz^nti proximam ^ 'vnan: eandem^ y pra-
cife^ a Schedir Caftopeic^ ( cum qua^ SteUa hac fere Meridianum tran^
fit ) obtincre diffanttam : ^vt m ipfo fcripto latius nuidere licct. yhde^
7iecefiartd^ nullam habebit afpe^us diucrfitatem. Ideoq^y non vn elemcn-
tari orbc, infra Lunam ( ^'t illiputant) fed longe fupra , in ipfo ccelo^
locum obtinere hanc StcUam^ Mathematica certitudo poflulat. Pofeci
autem hanc Obferuationem^ magno cr' exquifito inflrumento ^pectdiari
quadam rattone ita fabrefa^o^ njt SteUartim ifttercapedi^tes^ etus bene-
ficto y longe certius ey exa^itts indagari pofiint , q ^el per Raditm
tAfironomictm ^ uelaliudquoduis^ huic officio ^ ha^ienm deptitattm
organtm. Hac enim omnia^ ob <varia impedimenta y prafertim angtUi
txqmfite re^i y paratu dtfficilem ^ ^t aliquamdiu dtirare pofiit fabre-
fahionemy nobis femper ftifpe^a fuere. Neq^ enim ignoro^ per altitu-
dinem StelU maximam ^ minimam ^ data pritts Poli altitudine ^ be-
neficio Quadrantisy idem prt^fiaripofie : facilius tamen , error hoc mo-
do commtttitur : tiim propter altitudinis polaris exqtiifitifiimam cjr in
ipfo Mtnuto ( ut hic opus eil ) dificikm ^peneq^ y ob nuaria reqtiifita^
impofiibilem cognitionem : ttimy quia temports momenttim ^ qtio Stella
ipfa Meridianum tranfit^ ey m minima ac maxima exiflit altittidiney
adeo exqtitfite i<vt opus efl y njix certo dtgnofcitur. ^dde^ quod htiic
obfertiationi y Quadrans mir^ magnitudinis necef^arius erit y qui fua
capacitate non foltlm fingula Mmuta :fed etiam Scrupulortim altquas
partes continere pofiit : qtialem ante triennitim yprope ^Atiguflam Vin-
delicortimy hi horto PauU Hain^^ilijy ^iri Patricijy eius Retpublica
Conftilisy Mathematicamm rerum amantifStmiy extrui curatiimus 5 w-
ius Semidiameter 14 cubitos exuperat.
Sedquo digredior ? hac, inqtiam^ rationcy certo deprehendiy hanc
Stclkm^ longc ^vlm Sphmm Lm^ d ngbi^ abef^c ; o?mu^ ^ eius loctim
M
ki
fik
m
;fe
im
lilm
H
imjfi
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
iicrt. Tsi,
«Itt. Ptrfeci
i^r Riiim
m,ftrdm-
^tmrkm-
mi rtfjiit
n, fD Stik
^i/lmf^iit-
01X0
0h
carcre,rv2fus diuerjltatc: CHmtmen , fi fdtcm remoueretur terra
J^>^^<il^>n^tyi^y-vtthfentium
para/axm 5 Grad. p/,<s j ifiduxtj^et :fm W ti. faltem ( -vt alu -vc
luntj eandem, 4 partiumcum i efecij^t. Ha ^veri tanta diferentia
toct tUius, amaxmaaltuudmein mintmnm , etiam Jine infirumento ,
Joltsocuus, dtltgenterconf deramianimaducrti poterant. 0 cra^ain-
gema. Ocjcosc«h ffeHatores. Ex his infuber manifefium euadit,
qtumconftderate^r^er^ , h^^nc Stellam imer CometJnumerarim : ft
negetur tjs, m orbe elementart eam extflere : cum, ipfa etiam forma, ab
ommbus ^Ua atate haffem^s ytfis Cometts, longe dtjferat ; 'veris ac
E^ntnmsSteUtsfitquamfimtUma. Nam, quU Ldam pofibtleex^
Vtimatm.catidam^^^^^^ ^ jllii^, ,otunlltim cabut
'f^^obic^umefe^tandcmjfuttirum^^vtcaudamadnos confhtcien^
rtamrechttet: ts, nonfatts animaduertit ea, qtix a quibufdam r^ eteri-
ttts, csrno^-oqtioiatio, dtltgentttis a ClanJ^. Mathemattcis Petro
Aptano, ac Gemma Fnjh , deprehenfa fum : caudam omnium Cometa-
'['>f>J^>>;pf>:dtreaemoppofitamfoltpartemrve^^^^
h hmcdtibitartnt,ancatidatUa,altudqutddamfit,necne\ dreframo
^^fA^^l^^^dto^^^^
Atjt atquts contendat ham SteUam ej^e ex pecultaribus tUis Cometarum
jpectebus,catida deflmtts , quas Feteres, Crtnttas appeUartmt : ybt igi-
turcrmes^mjiarflammetorbtsyndtj, (cqualtter circumfufi? Si W
^tereas, qiice Rofa: dicumtir, ^ubtkta cs^ampla rottmditas^per fe qui-
demfulgcns, tgnea, ^margine ^er^ raros ac ftibobfctiros dtftindens
radiosf HxcemmStelU,prorfushtsomntbttscaret;nuUami catidam
yelmiongtim^^elinrotundumproijctt. Nifi quis, radios iUos , qtiiab
tmtio, cum maior e/Jet, apparebant, barbam-vocare^elit : eademfane
r.:Uone zsrSmum, Ar[iurum, Prccyoncm, Lyram, reliquafn infiani-
ores t-ixas, Cometarum nomine appeUabmus : cHmha: , non miftusfcin^
ttUantesradtos vndtqtiaj,Jfargant. Quapropter ,ham SteUam W
atJJerreaComettsmdtco; nec fimtlem lUi^ifam atemportbus Hyb-
parcht ha&enus extmmo : ^vtyt nontiUt Cometarum extgtii , zsr fine
caudtsmterea apparuerittt : ntfi quis per obfertiationes ttmc temporis ab
Arttficibus faaas, contiincet , eos , yeris zsrgentiinis SteUis fimtUimos
ftitfic, cr non m dementan orbe, itifra Lunam ; feditt ipji coelo,rvt nos,
m hac SteUa demonfiratmnus , conmttJSe. Nec td qutdem , quod hac
(•■') ipfx
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
ipfa StcUd, tam colore^ qum magnitudme alteretur , necejlario edmk^
ter Cometarum Jpecies numcrandam efie cogit. Imo ^^ero^ /i fuccepue
imrainuta^ tandemf quodMcnfe Scptembriy-vel ad fummum.Otlobri
proximo , feruata decrefcentice proportione^futurum auguror) conjpici
definat : minuSy miraculi hco ducam, quam fi perpetuam m coelo cum re^
liqnisfideribus fedem fihi uendicet. Qnce e?tim poft abfolutam totitiS
Vniuerfitatis in Initio complctioncm , miraculofe in Natura aliquanda
exiftu7tti ea^^vtctiamante Vniucrfttatis ftnitam Periodum.efje ali-
quando definant, mihi apprime confentancnm^idetur. Cum itaj^
noSira^ de hoc nouo fidere^fcntentia^ plurimum differat ab ijs , qua in
chartii illis e Germania ad ^os aliatis continentur , cr' 7ios , obferuati-
ones noBras certo Demonftrationum rohorefulciamuSy noluiharum re^
Yum auidosfuo fraudare defiderio , tuifq^ cr' aliorum amicorum pctitio--
nibus diutius refiftere ifedytprius concefiiy ita 7iU7ic conced.o'yUt il-
iHdquicquidefidehacnouaStellalibcllipublicetur^ actypis ^ tuo arbi^
triOy mandetur. Mttto tibi ita^ totum Diarijopufculum^ ex quo par-
tem iUam^ quade hac Stella tra^at , excerpere poteris 3 ac Typographo
'veftro exctidcndam tradcre. Nihil in ea mutaui , prceterq ea , qti(Z
haMenus in ipfa Stella aprima apparitione^ eoq^ tempore quo ifla fcripfi^
mutata deprchendi : hcec breuiter ht margine a^tnotaui i ^vt debito , ^
fignato locOy a Typographo cceteris interfertpofiint. Imo ^vero^fine nunc
qtiidem ceftas Epiftolam in Diaritim dedtcatoriam ^vna efflagitare ,
hanc:, aliquidytiiitatisyper fe^ etiamfi Diario pritictur^ Le^ori adferre
pofte exifitmas, non o/^ adeo renuo^ ut ipfa , TraflatttiDe Stclla fub--
iungattir. Ecltpfis etiam Ltmaris pragmatian , iudicitim de eius
effciiibus^ admitto njt prioribus adiungas y ynaj^ extemporaneam il-
lam in I^lraniam Elegiam: <vt tandem^votis ttiis inomnibus fatisfiet.
Sin^erdj aliqtiain his finguUs reperitinttir ^ qtia non fatis fuisnumcris
dbjohua funtj in reprehenfionem ab ertiditis^fortCy ^enire po&nt : ttiy
nonmlnus quam ego^ culpammereris ^ qui immattiros fcettts in hiccyn
prodire cogis. Tttulum yero libclli ^ ttio arbitrio ordmandtmreUn-
quo : idfaltem expetenSy yt nomen autoris^ yel fupprimas^ ^velper Ana-
grammxtifmon inucrtas 5 modo tibi fic conftdttim 'videttir. Eo cnim
nunc pertierfitatis degenerauit iudtcitim hominum 5 ^t pleriq^ ingcns de-
dectyS cxifiiment^fi quisnobiltgenere oriundtis ^ aliqtiid in Iwcralibus
eyfuhiimionbus^ Scientijs audeat :prcefertim ^ero inhis^quc: prareli^
qtiis
fimmtl'
5^
'lik
^tis Artibus mnfolum pUheculaindoHctt, fedmuttis dUasemc^tis (ex-
cnfameDtrofj^ ignorantia)exofazy ridicukfmt. Quamtiis (^t ye-
rumfatear) non multum morer horum hifulfum iudicium. Qua enim
perfe reila ^ honeftafunt, nonpo^unt, ob ignari ^ulgiperuerfm opi-
nionemefienonrefiat^ inhonefta.
Optdftemautemquadaminhisomnihus, quaedipoHula^ , nunc
tandem emendare, addere, miimere .tranjponere , zsr in meliorem for-
mamredigere : fed plurimis nunc ohruor negotijs, qno mintts id prcefta-
repoftim. Ab -vna enimparte, domefticte curte, isr alta quadam fttt-
dia, quanuncpramanibufhaheoj ahaltera.nohiliumzsr amicorum
conuerfatio, quibMnon minimum temporis dijpendij debetur , nos ita
diftr ahmt) 'vt nihilin eo emendare aut reHituere mmc 'vacet :
Et noSiecce,alius lahor haud inglorius yrget :
Sat Coelo Mnfifq^ datumjat Veila tnlifti,
Sat natalefolum, zsr dulces rapuiftis Amici :
Terra 'x>idenda etiam, rcftat nuncdeniq Terra,
Per
Nunc iuuat egregio quccpulchra.geruntur ht Orbe
Cernere^ humano qucz paj^im inuenta labore^
Dtuerfofq^ Hominum late cognofcere mores.
Hoc tubetille^igorinuenili in peffore firmus^
Hoc tuhet egregias Artes , zs^ multa fciendi^
Multaq^ luHrandi nobis innata cupido.
Nec mea mePatria^ nec me remorantur Amici.
Omnefolum, Forti , Patria i cs^ hene njiuit yhi^ :
Omnis terra fuos paj^im largitur Amicos.
Tandem tempus eritgelidam remeare fuh ArBon ,
Tritaexempla fequt, Cyathis.Canihufq^.CabaUifq^
Etfajlu luxu ( quid enim^fitalia defint
Deniq^ Nohilitas poterit fenfijie beatum)
Perdere cum reliquis reliquos inglorius AnnoSy
Me nifi, ( yt opto ) Deus^ Fata ad meliora referuet.
^ Sed tn, optime Praterfis , id tibi perfuafum haheas, me, qua me
ctinqferetteUus.quocicnjJtihaxeyaJPtctamtacttolabentta fidera calo,
fempertui memorem amantemq^permanfurtim : neq^ entm corportm lo^
(-) 3 calis
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
calisiiid fcpdrdtiOy jinimmm ( quia locomm miferis dngnHii^ liherri^
mifunt JcommHionem dtueUet. Etenim, qua in Interiore iUa csr" beati-
ore Nattird radices egerunt 5 ^t felicis iUim fnnt yEternitatisgermina :
ita qiioq^ Exterioris htiius csr Poftremcc Reipub. euanidis Legibus
nequaqua funt obnoxia. Et, quauts corporeis hifce Elementis impltcatiy
Senfibili octUorum radio^ Locorum improbitate tnterpeUati ^ alter alte-
rumConti7tgere nequeat : nontamen^ttapenitus in arfium cogetttr ati^
gufla iUa Interioris Luminis maieitas y qtiin y quaquaiicrjlim ^ quo
Pulchrittidozsr facer^morytUiciunt ylibere pemeet; perrenniq^ Ra-
diortm Emijiione ^ Reflexione , correjpondentem fibt ar confimtlem
Natur am^ Ttngat. Quinimo^qnantumHis dij^tta nos habebunt ter-
rartimfpacia^ eundemtamen Solem^ Lunam^ eademq^fydcrd( quc^ no-
firdeflruoltiptas ) itictinde fimul Intuebimtir :
Et qtiia diJitinElis ^ Radios coniungere in ^num
Non licet ^ tsr nofmet poj^e yidere fimul :
Itingemus rddios radijs radiantis Olympi,
Quando micant claro ,fyderd clard , Polo.
Ttinc ego, qtiam Jpe^io ,Jigens mea Itimina Ccelo^
EJl qtioq^ luminibus^ SteUa yidenda^ ttiis.
Sic octilos panter Coeltim conitinget m -unttm 5
Noflrd licet iungj corpora Terra '-uetet.
Spero autem me^ante difcej^tim^ Hafnia nuobis afftUurum : tu
yero interea infiiga Artijices, ytglobus nojler meus optime tnatiretur j
isrexqtiifite.protit iUisiniunxi ,primi mobilis Itiminariumq^ contrari^
um ctirfum , qtianttim quidemjieripoteji, cemtiletur. Injirtimentortim
etiam cceterortim.apud ftios ^ylrtijiccs , eam^ quam iUis demandaui , di-
utfionem cr- pevfeiiionem yrgCy r^jt omnia zUa parata intientam.ybi
Hafniam adyosyenero. Interimtu.clariji. Domine Doflor.fanus
wale: tmo yero^ Medicus ctm fis,tute,fac ytfanus
"valeas. Salma Amieos. Datal^nus-
dorp dte 5. Maj^^nno
DE
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
DE NOVA ET NVL.
LIVS ^Vl MEMO^I^, A MVKT>1
EXORDIO PRIFS CONSPECTA STELLA^
qu<e injim Annj fuperiom omnium pri^
tnoapparuit,
^M/M^l Kouemhrj, die eiu/dem '\>ndecimo , ^ej}>eri
^^^P^ /'(?/? Solis occafum,a)m meomorefidera coelo
^'^^Jereno contemplarer , nouam quandam <(sr
tnufttatam, pr^eq.^ aliis admodum conjpicuam , iuxta ca^
pitis Iperticem, animaduerti fulgere Stellam: cum^
mihi, qui indefereapueritia, omnia coel; fidera perfeBi
(non enim magna huicfcienti^e ineft dijficultas) co gni*
ta haberemj/atis euidenter conjlaret, nullam in eo calj
loco '^^nquam antea extiti/^e, Delminimam,7iedum tam
conj/iciue claritatisjtellam : in tantam rei iHim admi^
rattonem/nm addu&us, ')^tdefide, proprtjsocuiis adhi*
bendaydubitare non puduerit. Ciim 'X^ero isr ab alijs loco
inonftrato con/hici pojse animaduertij^em jftellam re^
uera illic apparere, nulhim mihiampltus mouebatur du»
bitm. Mtraculum fane inter omnia, qu^e a mundi exor^
dio,in tota rerum natura extiteruntyaut maximum,aut
illi certe iequiparandiwi^quod in Sc/aris ciirfm retenti^
one , Josu^precibm impetrata : Del eiufdem ohfctiratio>
ne, temporeViSiinMcceleJlis faSla, conti^ijse /acra te^
ftantur
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
jlantur oracula. 0:nnihus enim Thilolojyhis conflaty<(jr
res ip/a non obfcure declarat , in dtherea coeleft^s mundi
re^ionCj nullam jierj alterationem^enerationislnei cor*
ruptioiiis : /ed ccelum <sr quae in eo continentur cetherea
corpora, non augerj, non imminu/, non 'Variari aut nu*
mero, autma^nitudine, aut lumine , aut quauis alia ra*
tione:fed femperidem ,fibij,jn omnibns /imile , mdlis
terentibiis annis permanere. Tejiantur infuper omni*
um artificu, millenis aliquot ah hinc elapfis annis,faHce
obferuationes,ftellas omnes,eundem numerti, fitumyOr»
dinem, motum, quantitatem, femper retinuij^e, qua^
lem nosira etiam cetate , ah ijs quos coeleftium rerum ca*
pit deleSlatio, obferuatione ddi^entj faSla, feruare con*
Jptciuntur. lS[ec ynquam ab "dUo artifice antea obfer*
uatumlegimus,nouamaliquamin coelefii mundo exti*
tij^eftellam, nifidfolo Htpparcho,fi 'PUnio adhtbenda
ejlftdes. Hipparchum enim aliam d reliquis omntbus
priws conJfeSiis, fua ^tategenttam anhnaduertij^e /leU
lam , autor eft TUnius, Naturalis hiftori<e libro /ecun»
do:Cuins yerha^cum 'Ipt in coeteris, ita is hoc in locofint
illuftria iST ma^nifica , non abs re duxi hk annotanda.
\dcm(inquit) Hipparchus, nunqiiam fatis laudatus^vt
quo ncmo magis approbauerit cognationem cum ho^
mine fiderum, Animafq^ noftras partem efTe cceli , no^
uam Stellam(3^aliam ceao fuo genitam deprsehendit,
eiufc^ motu, qua die fulfit, ad dubitatione eft addu(ftus,
anne hoc fepius fieret, mouerentur^ di ex, quas puta;^
musafFixas^ Idemq^ aufus rem etiam Deo improbam.
'mnm
itei oifer»
dtknii
'i miik
iihfint
rkndit,
anntimerare pofleris flellas, ac fidera ad norftiam
pangere , organis excogitatis per qu^ fingularum loca
CL magnjtudmes fi'gnaret,vt facile ex eo difcerni poffet,
nonmodoanobirentjnafcerenturue, Item an crefce;
rent, minuerenturue. Calo m hscreditate cuncf^is re^
lieto, li quifpiam qui rationem eam caperet, inuentus
efletHaecpIinius. UcetDerd illa^Pliuijycrbanonob'
fcuretejlentur, Hipparchum Dcram?tel!am in cctherea
yX^tone , fuo ^uo^enita depr^hendifie, <s hac occafione
rdtquarumomniumlocaftnjf}rumentisdebitis(qtiodnuh
Uiiante ipftmipr^jlititj /{^najle, yt pofleri /cirent an
fceptm hocfierjpopet: tamenon diibttatitt interpres l^li*
mj Miltchim, tlla tn Comet^ alicuiips apparitionedetor*
quercyrei potiusincredtbiittate j^omntnPhilofophoru
refragante iudicio, qnam autoris jententta cq perduBti^.
Quamenimperperam, deCometa, hunclocum ^lin^im
terpretatit^Jity nemo refra^abitur , qui penitius citata
^ltntj ipcrha introjfexerit. Et quam qu^fo ab/urdu ejl
ajjtrmare Htpparchumy '\)irum in omntfctentiarum ^e*
nereexcelleniem, prceq.aliis tn Mathematicis fttmmum
arttficem, non fctuif^e melitis inter Deras-^there^ rexto*
nts Hellas, <tsraerii i^^neum Meteoron , quod Cometam
l)oca?it, difcernere, quanm perhancoccafionemomni.
umajjixorumftderumcatalogum fitum, diuinopo.
ttnsqtiam htnnano labore,pofterisrelinqueret. Vttace*
am,quamridtctilumftt,quodidem<?lin!jcommentator,
exyerbispr^diaisa/Jerat, Hipparchtmi periftim Co>
meto! motum ( Cometam enim futJJe hanc stellam opina*
^ ^ tur)
\
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
tur)UcHamnifixiirumfitiis, (jr mottim, deprdendijkf
ciim omnium Cometarum curfu4 jit enormis , inftabilis,
celer, <(s"\)a^abundH4 : Jlelldrum Derb in ottauo orbe
affixarum motu4 re^ularis , certui , 'Vniformis , aded^
lentus , "V^ yniiis hominis ^etate 'Vix proj^redi animad*
uertantur. Hcec non ylio carpendi ftudio commemoro.
Islon enim eft candidj in^enui ingenij , alioru labores
deprauando calumniarj: fed moncre faltem l;)olui,nealijy
huiiis interpretis, ipiridoSli autoritate freti ,ad Come*
t(€alicuius, nonDer^e HelUapparitionem, Timium
detorquerent. Mihifane dubium non ej}, Tlifiium per
h<€cl;>erba, ft^nificaj^e, Hipparchum yerani Hellam i^r
genuinamin coelo, fuis temporibm primiim natam, dc
prehendij^e : ^lias enim nec ipfe quicquam noui, aut ad*
miratione diguum , de tanto yiro retulij^et, ciim Come*
tce crebriiM conjpiciantur, (sr a quouis etiam Mathenia*
tum imperito animaduertantur. Qu^e autem isr qua^
lis hi€c fuerit , an rurfrn euanuerit nec ne , quoniani
ex Tlimj "^^erbis colliginonpoteft, in dubio relinquimas.
ISLec flmile quidpiam , '\>el ante Hipparchi tempora ,
ipel etiarn pbjt , annisiam elapfis mille feptin^entis , ab
IdHo artiftce ( Ipt dixi ) fepiu^ obferuatum efie le^imus,
priufquamhac noHra <-etate,iIla, de qua nuncfermonem
inUituim , confpici coepit. Qubd Derb illa , neq. fit in
Elementari isderea mundi regione apparens t^neum
aliquod meteoron : fed inter coelesles orbes locum obtine*
at, pojtcii demonjtrabmm. ^fparet itaq, quam Jit h^ec
res
morhe
fliniim
Diiionper
Mm (T
kmims.
im0
6 ,
YeshiufUataj (jtiam admirmida j quam deni^. omnibiL^s
Thdofoidns incredibilis , nouam isr aliam a prioribits
nunc demum in c(£lo prodijjle ftellam. Nec Theolo^is,
qui aliasmulta inmundano orbemiraculo/e contin^en*
tia, perdiuina mjiHeria excu/are pofiunt , fufficientes
reddere caufas eim rej,pofiihile exijlimo. llliisenim per
Mofis de mundi fabrica hiHoriam , compertum eU,
fDeumautorem Vniuerfty exquo ccclosijr Elementa,
cum omnibwsfuis ornatibui ahfoluiJ^et,quieuiJseab omni
opere^nec^llampojlea rerum nouam condidtjbe Jpeciem.
S cio tamen aliquos ex occultiori qtiada, ^ nojiro fceado
primthn in lucem produSla Thilofophia aJJerturos^poJ^i^
bile ejse hanc flellam in '^etcri lliado (J Itbet enim eorum
't)ocabu/isytiJ haStenm latitaj^e, <jr mmc demum ma*
turatione ftii ahfohita , mortalibiis coufficiendam pro^
dijjie. EtJiDerontmcnondiJputemde huitis nouce (yt
putatur ) ^hilofbphi^ certtsDei ambi^uls fundamen*
tis: <j- non i^norem, ex illa, multarum in Natura abflru*
farum rertim, er a Dtdgaribus Thilofophis 'Vf/ inco^ni*
tarn , ye/minusrefle tnte//cBart:m, catifu (srpro^ref
JliS exp/icari , pojk: tamen tnt/yi Derofhni/e ejie , yt
ijoc miraadum ea ratione fujficicnter fa/uettir , 'V/x per>
Juadebitur. ISLam fiimiujmodi in ca^/o ( quod i//i qtiar-
tttmcri^neum E/ementunij nondtibitant,/tiisdtiftt ra»
tionibtis,appe//are ) fierent^enerationes ,ctir non fcepiiis
tot e/apjtsjecidis,in tanta cdj 'Vaflitate, antmadtierjimi
eft noua prodire Jidera? Et ctir i//a qtt^e i?actenws apparti»
ji^ erunt
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
emit nuUam inde A mmidi exordio , magnitudinls,
lununlsy coioris, yd ordniis perpejsafunt alterationem?
Id emm in tanto te}?iporis interuallo^ tatito ftellarum
copia, jieri oportebat, fi ca;lo eiufmodi competeret gene"
rationis ■(y corruptionis necefiitas. Taceant igitur onu
nes Thdofophi , feu yeteres, feu noui : taceanTipft cjuo<^
IDmmorum A^)/Jhriorum interpretes Theologi: taceant
caleHium corporum contemplatores Mathematici , nec
demodo^generationishutm ftelU <!s tanttmiraculiex-^
cufattone, ftaliqutd certi conftituere pofieexiftiment,
1SLeceftqu6dalicjuis(ibi perfuadeat, hancfielUm ftmi^
lem efte tlli, quce Magis Orientalibus , cum Saluator
fmmdjnafceretur.appariitt. lllaenimnontn cotlo inter
reliqimftelUs : ftd inima aeris rcgtojie , non procul d
fuperficie terr^ locum obtinebat. Altds entm nec motu
ftiOjiter,Sa!tiatorem qti^rentibus, necquiete,domum in
quo inuenirettir, oftcndtftet. Sedcum toto coelo circum^
uoluta , mdlnhabtiiftettamexiguifj^aajinorbeterreno
refPeSttim : ciim tota terra, ca^lo collata, non haheat fln^
ftbtisincurrentem ma^nitudtnem. Mdeqtiodtda ftella
folcs Ma^isaborienteprofeBis, Dt (Domi?it1 adoraroit,
tlltq^ tanqtiam '7(e^i, <Deo, cr Homntj, ??iuncra, Atirum,
Thus, Mjrrham oferre?it, apparutt: ftue quodDeiis
peculiaritereo)'u?n ?ne??tes ^ ocuiosiihftrauerit , yt iilj
d lo?igi?iqua is tgnota regioue '\)e?iientes , etim agtiofce*
rent, per quem o??miafaHa funt, huma?iam ttidutf^e na^
turam, quemproprtj hd.ej , t?iter quos ?iafcebattir ig?io.
raba?it:
fmmi,
m \m,
Sditiitor
'do Inur
'Jmmiii
fktmm
imwit,
ijmin,
',ytillj
'irip^
o
rahut :fiue quod hi lapienteshomhies^per occuhioris
mco^mtarum rerum indagatricisMa^i^ co^rnitionem
ea 'Viderint er mtellexermt , cjuce reluiuislmmmbm
hutws fcientue i^naris , occulta erant: Dndeetiam non
tmmerito Ma^orum appellationem m facris literis forti.
tjerant Sed qualueafuerttMla.quat tllis attaruit
non eft hutm loct fcrupuloftus tndagare , cum ipfs etiam
1 heologis, oh Ma^tce t^norantiam, nihdm hac re certj
conjtet. Sufftcttentmdemonftral^e hancnotiam^ imi.
Jitatam Uellam , quce nuper apparutt , mdlam habere
cognattonem cum illa, qu^ Ma^ts conft^iciebatur • nec
pojkettu^enerationismodtimjahiarj.^el a Theolo^ris
iPel a Thtlo/opht,, nec ah ipfts etiam Mathemauctl.
%eltquum i^ittir eji ,l>t Hatuamm {Dettotttis Machtn^
mimdanceopificts, admtrandumhoc efte Oftenttim, pr.es
teromnemnatur^ordinem, a feipfo m initio conftttti.
tum : nunc demum adiiefttra/centt mundo exhtbitum,
UJtutna entm maiefhis liberrime n^it, ,iec '))/lis obftriBa
eftNattir^yincuIis,fedctm ^ttltjiftitaquam fluuiis
<srioertttftderaretrd.
Hcec potuit Solis ctirriM inhibere '\iolanteSy
Cthn 'Populi Ifraeldux lofue Jhrnerethoftes.
Hcecpotutt Solisjine Luna, extin^uere hmien,
Cumfim enfaSli^s pro nobis yiatma Gnatits.
Quapropter etfi dehocnotio ^ mmc primumnato
fidere.altqua in medium adfcrre conftituertm : tarmi de
eim
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
eiws ^eneratione , is* quibus rationihtis extiterit, tne
nihila^irniarepofie, in^enue fateorifedfolumea, qu<^
ad Mathematicam conftderationem fpeElant,excutiam.
(Dicam enimdeeitts, quoad fixa^ (jr y^odiacj longitti*
dinem, latitudinemj, pofitu : de ipfiips a Terra^centro
Vniuerfit , remotione : necnon dc eiufdem ma^nttudinef
Itminc , <jrcolore: qtiihiisettam dehtiimsielU
effeElihiis, ah Jftrobpa petitas coru
ieSiuras ftibiun>
^am.
T>E
mi
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
DE HVIVS NO V^ STED
LAi m COELO, QFO ^5) FIX^S
pofttu, <sr ipriu4 qtw ad 2odiacum,lmgi*
tudine latitudtne.
Onjpiciehaturhcec rccemnataMla in^Eore*
alj cctl/plaga, Der/u.s poltan y^rcfictini^itixta
conMlattoncm, quam^^^eteres Ma^t Cal^to>
pcam appellartmt, yicina paru^ tUj Uelhe,
qtheefi in Cathedr^medto loco, modicutn ah ea lier/HS
Cepheum remota. Conftituehat etiam ctmi /uprema Ca^
thedr^j ijr ea qucein peSlore Schedir appellatur , ea^
qu^inxtaincuruationemad ilia tendit ,/i^uram qua^
drtlateram. Sed Dt tota res melim co^no/catu r , pr^ci*
pua.5 nellasjideris CaJ^iope^, yna cumhuiHi nou^ ad
illas pojitu, ocults [uhijciam. " "
0
A caput
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
captit Capopea
B pe(iM Schedir.
C Ctngulum
D flexuYA adllU
E Genu
FPes
G fupremaCathedr^
H media Chatedrx
I NouaiieUa,
DiHantiam loero Jmiiis sielU a fixis aliquibm
in hac CaJ^iopeice conHe/Iatione, excjuifito in/lnmento,
(C^omnium minutorumcapacjy aliquoties obferuaui. hu
tieni autem eam difiareab ca.qu^ efi in peBore, Schedir
appellata 2, 7. partibn^ er 55. minutis : a fuperiori
Ipero
T
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Ifero felU G, partibn^ 5, mmutis 21 : a fkxura denij,,
<sr ca, qu^ iuxta ilia (D, 5^ partibu^ mmuto i. Exhis
dtUanttjihuimnouce HelUa diSiis fixis, ipfiws locus
inctdit, quo ad lon^itudinem in "J G."^, cum latitu^
dine Septemtrional/ j^^ ferepartium.paucijsimis ytro^
hiq, ne^leSiis minutis : td^ potijsimum per duas l^ltimas
dtUantias , aflexura ytdelicet.Cr /uprema Cathcdr^
mnotuit. Nam fi harum duarum fixarum loca , /eium
dum lon^itudinem <sr latitudtnem nota , prce/uppona^.
nm , non latcbit fcientice triangulorum Jphcericorum
gnaroj noui /tderts ab ^quinoBto yerno tn ion^itudt:»
nem , er ab Eccliptica tn latitudiiiem remotto. Sint
enim euidentioris demonfirationis ^ratia , in /equentj
figuratione, duce UelU fix^e Jideris CaJ^iopei^ A ^ (B:
quarum A ftt illa in Cathedr^ parte fuperiore, quam
alij in afcenfu medio collocant : (B '^ero tUam , qu<e in
flexura ejl , itixta ilia, reprefentet: C atitem locus no»
uce ftelUj fts- A C, arcus dtHantiee eiHS a fuprema
Cathedr^e: C 'Sj arcus inter hanc <s flexuram inter*
ceptiis: <s AS , arctps intercapedmis IHriufq, fix<e,
Sitin/uperG polus ^odiacj 'Boretts , d quo duo qua*
drantes de/cendant in Ecltpticam , per pr^nominatas
fixAs inA <sr B pofitas. 'Per A quidem G, T>: per
(B Derd G F. erit itaq, (D F arcus Ecclipticce
dirtmens ^triufq.fixce longitudmem , ((sr .A (D, at^
!B F, arcii^s latttudintmi eartaidem fixarum. Tari ra»
tione apolo ^odiacjj per loctmi ?m,€ stelU in C poJit<e,
^2 4uca*
^^1 1
1«
il
ducctttir ipiadrctnsin Edipth
cam,quc€ hlc G. E erit. Ita*
que E. locm longitudinis
nouct Helhe, <s T). E. arcus
dijferentice lon^itudinis hw
im a priorifixa in A po/i*
ta. C E iperd arcus latitu<i
dinis y fcu remotionis ipfim
ah Ecliptica. l^rcefupponan»
tur autem loca lon^ttudtnis
isr latitudtnis Ftxarum
qualia Coimiiici abacns ,
adieSla cequinoBtj precej^io*
ne, indicat, yt fit lon^itudo
prioris fielU ^ in 29. G. o.,
M. ah (€qtiinoBio yerno, id»
que in punSlo (D, cum /ati*
tudine horeali 51. G. 40. Ml
quam repre/entat ( "pt dixi)
arctts A iD. Lon^itudo au*
tem pofierioris in © pojltce,
fit in 7, G. 50. M. Id^
in ptmBo F, cum latitudine
horeali^^. G. o. M. quam
defi^nat arctts 'B. F. Hinc
lubet indagare arcum 0 E.
quantum yidelicet E higi»^
7
tmh notue sidU excedat kngituclinemfix^hi J. po/t*
t<€, qti^ efi. tn T>. Vt E loctis longittidnw noti^ UeU
Le, tn Eccliptica co^no/cattir. Libet etiam hinc arcus
C E, quantitatem tndagare, yt innote/cat etiam huius
mu^ fielUab Eclipttca remotio, quam latittidinem a^o-
cant. F ?rum yt in horum noticiam per triano-nlortim
Sph^rtcortim fcientiam, debito procejsu peruenire li^
ceat , conftdero omnium [yrimb Trian^ulum G 'B,
ctittt4bina latera in G polo itinSia ,nota/tint, percom^
plementa latitudinttm fixartim G /ciltcet ^S- G.
20. M. G^B ^erb 41. G. o. M. Eft etiamangtilui,
quemdi&alatera comprehendunt nottts. llluenim meti*
tttrarcu6 T> F, dijferentialpideitcetlonjritudinisytri»
ufcj.fixce,quceeft 8 Gra. ^yO. M.Fnde^perVt^^fimam
oftattam propofitionem itbri quarti, lohawm '1(e^io^
niontani,detrian^tilisJphiericis,arcu4 J B innote/cit,
quem inuenimus 6. partium ctim i, qualem etiam per
inft rumentum , captendo Dtriti/q^ fix^ diftantiam, ob/eri>
uaui. Habetitaq,nunc dtcitim Trtan^ulum ^ G B
omnia latera nota : 'Vndeper yltimam propo/itionem li»
hrt quarti 1(e^iomontani dc Trian^tdi^s , Deltertiam //«
bri qui/iti etu/dem , Qpernici yerbde t/fdem dectmam
terttam , Jmruhts B G manift/iabttur. Intteniati»
tem htinc ano^tdum , ab/oliita operatione numerortim ,
iuxta dtftas propofitiones , partium i/i. Mintitorum
46. Nunc ettam pari ratione anoultm Trianouii
C J S, qiti eft ad A, dimetior: nam <y omnia huius
'B ^ latera
13 V
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
lateranotaftmt ex anteccdmtibiis , C ^ part : 5 'Ml*
noturum 21; C 5 T^art.i Min, A !B 6, ^ar.
15 Min. Euadit i^itur Jn^ulus C ^ 'B, per diBas
propofitionesjpartium ^^. Miuu. ^2. Hunc anguium
ab an^uio 'B ^ G prm inuento , auferOy tanqiuim
partem de fuo toto , ijr reiinquitur quantitas an^uli
C^G,partium 61, Mmu. ^^.ISLimcpro^redtorad
Trian^uium C J G, cuiiis JnguluSj qui ad .Ay iam
itmotuit : duo iperd iatera diElum an^uium comprehen='
dentia G J ijr ^ C, ex /uperiorihusnota funt. Qud'
propter beneficio 28 propofltionis iibri quarti ^^^io^
montanide Trian^uiis , reiiquum iatiis G C innote»
/cetypartiumyideiicet Mmut : 4. Eratautem arcus
G C, compiementum iatitudmis nou^ Heiice. Vnde
fubiatoeOy d Quadrante, iDera Helice iatitudo,partium
5J Minut : 56 euadit : quantitas yideiicet arctts C E.
^ro ion^itudine loero imiiis sieli^ indaganda , anguii
D G E , quantitatem per omnia iatera Trian^uii
G A C. iam cognita, dimetior, iuxta operationem
propofttionis 3^4 itbri Quarti, ipei terti^ itbri Quinti
Q^giomontanide Trian^uiis. Inuenio autem diSlum
angttiumpart: 8, i7 minuti^^pnius. HunC^fero anguium
metitur arcus T> E, differentiam iongitudmis nouet
Heii(€ d ion^itudineprioris fixarum reprefentans. Oua*
propter adieftoi?ocarcu,partium, Dt dixi, g iy i
nuti ad lon^itudmem priorisfix<e, quam afiumpftmus
e/e in 29 (5, o Mm.y, euadic locns ion^itudinis
nouid
0^
tkk
tn\u
(Pw
/jd
Mlfk
flim
pfu
mtnr.
mil:
mk
o
mk
tmni
fms
^mj
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
G C imti'
'(Hitmm
imm ii
\ms-
nou^nelUm^-j. G^er Miu: \. LatituJinemhahens
ab Eclipticafupra imientam 5^ Tart : 56. Minu. quod
erat (Dmonstrandum. Hac tta<}^ ratione, locum lon^is
tudmisisr latitudinis huim noui Jtderis , bemficiodoc'-
trinceTriangulorum infalUbilj methodo inquiftuimws.
^rocefiwn Iperd operationls, in mquirendis an^ult-s er
latertbHS Triangulorum quibufue iam commemoratis,
iuxt a cttata4 hmm do&rin^e propofttiones , non eft huim
lociplenimexplicare, tumquddprolixim,ernimis per^
plexumfieret hinc totum ne^otium.Sona enim pars pro^
pofttionumltbri quarti <](e^iomont. In hoc opere ab/u,
miturjed quddomnes,more Geometrico catenatim coh^c
reant : tumetiam quiadiuinior er excellentiorftt Tris
angulortmtf[>h^ricorumcognitio,quam fas fit eiii^ my.
fterta omnibmpropalare. Ltcet yero non ignorem sie/la'-
rti ociaui orbis ioca,non efefatis exquiftte cognita , '\)n*
defierjpoteft quod loca fixarii, qutbm in hac demonftm*
tionetanquamfundamento '^iffummy non pr^cifeeum,
quemafumpftmtis habeant longitudmis er latitiidinls
locum^quapropterlocmhuim nou^ftelUj etiam patdo
aliterforte conHituendm efet, tamen quia ipfemet in
hartim fixarumlocis , nihilcerti obfcriiatimi habeam,
noluj d Ttolom^j er Copernici annotatione recedere.
Quinpotim,ctim illis,quam Mphonftna farra^ine fenti^
re, ed quodobferuatione crebra didtcerim, Copmiict mo»
tmpropitfs cczlo accedere , quam aut Jlphonfma^ aut
ipiUs aiia^ cceleftium motuti tabuias, Confido autem locu
imtus
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
hum BdU a nohis afsigmtumy isr hmeficio c^terarum
fixnrum inucntu , non muhuw a yero abcrrare, (sr ^abo
operamyfi T)ei0yitam proro^auerity y>t loca fixarum
expropria obferuatione alicjuaudo nnendata, in commu*
nem Jftronomorum ytilitatem publicentur.
Ex hac inuenta huitis Kou^t' steilce lon^itudine
<sr latitudine , 4pfim etiam dcc/inationem , fiue cjuod
idem eflyab y^quatore remotionem minimamj bemf.cio
Jph^ralium Triangulorum,inueni T^art : 6i Min : ^g.
Quemadmodumperinftrumentum etiam oculari objer*
uationefacla , illam eiu/dem exqmftte quantitatis in^
ueni. 'Pariquo^ratione ex nota declinatione isrlongi^
tudmedata, eiu4 afcenfionem reclam inquifiui G. o.
M. 22. Fndehccc Fiellacumio. Min. primi Gradns
Y-ceelumcidminat, cmnlnerticj proxima efl : cum
totidem :£::i ,denuo Meridianum tran/tt Hori^^ntiyi^
cina. EJl itaq. lociaeim circulo.quem Colurum ^quU
noHiorum 'r>ocant , ferme coincidms : idq. iuxta limites
llfia laEie^yCafiwpci^, Cepheointericfias. Fertica*
lis autem e/l iflts tn terra iocis, qu^ eleuationepoli ArH*
cj 62. G. mintis 2 M. habent, Tanta enim efl HelU
(Dt dixij declinatio. Atq^ hcec de nouce illim FhlU
po/ttUy tamquoad fixas, quamquo ad Ecclipticce lom
gitudinem,ip/umq, JBquatorem,/ufificienter, ^diHa
<IS demonfirataefkarhttror. Huncautem pofitum /er^
uauit toto tempore, ex quo tliam primo conjfeximus,
necyllominuto (fcepenmnerofaH4 diligenti ohferuatl
one J
cm
Unx
«loliil
tuta
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
r.
^fifui G. 0.
m/iejl:(7ffl
wiilioliM'
npximii^f
ouej hincpro^^rej^a efty elapfis tam men/lbns Sex. Qua*
propter in po/krumetiam eodem in loco permanfuram,
nec ipllo alio motu proprioyquam Mlarum fixarum,
communi oBauaJphcerce^ pro^rejiuram au^uror.
DE SITV EIVS, QVO AD
Jlantia a terra centro
V niuerjt,
' ^duum ejl, fuhtiliq, indi^et ingcnio yjlella*
rum a nohis inda^are remotionem, propter
[incredihi/emearuma terra dijtantiam : nec
' Iplla ratione commodita certim idprejia*
ripoteffy quamperparalaxeos,ft quam hahent, menfu^
ram. Si enim siella aliqua hori^onti yici)ia , aiio in loco
cernatur, qudm l>hi altij^imalpertici appropinquat, ne*
cejlarium cfteam reperirj inaltquoorhe, reJpeBucuita
terra fenfthdem haheat magnitudmem. Quam '^ierb lon*
^e remoueaturd/flm orhis , paralaxeos quantita^ femt*
diametroterr<e collata ,manifej}ahit. Sm '^erb Hella
tam iuxta hori^ntem, quam Derticm, in eodem primj
77iohilis punBo cernatur , non duhium ej}, eam, ye/in
o&auaSp/}a;ra,ye/mn /ongeinfrd,in orhe,cuiu6 rejpec*
tutota terrapuncij Ipicem^erat ,/ocum ohtinere. P^t
C i^itur
13 1-
igittir nobis ea ratione innotefceret, ytrum Uc Jlella in
Elementariregioue.autintercalestes orbes exijieret,
cpialemj,^ ab ipja terra haberet dijtantiam, inda^auimm
an ^llam, ^ quanta, haberetparalaxinjtdq. hoc modo.
Interuallut,, interhanc er Schedir Caf^wpeU (eb quod
h^c Uellafere cum noua,Meridianum Dnaobtineatjob^
/eruauicumyertic/proximaejlet, 6 tantum ^radibus
ab tpjozsmt remota (ideo^ mdlam,etiamterr^brobin^
quatneoloco tnduceret paralaxtn Jedlocus eius ^tjus
<jri>eru,tn '^mimpunHum propterfer^ coincidentes a
terrce centro <sr fuperficie lineas , ynitur ) Idempr^ftiti
'cum lon^if^tm^ a x^mt remota, Hori^onti proxima
efet: ^'^trobi^ eandem pr^cifi a diBa fixa inuenj
dtHanttamnullomtnuto ^ariatam , partium ^idelicet
7 <f 55 Mtnutorum. Idem^peralias nellasmulttpli.
cj faaa obferuattone expertus fum : ynde hanc nouam
ndlam nullam habere affeHits diuerfttatem , etiam
^orix$ntjyctnam,concludo.^ltaseniminminimarua
altttudtnelmigtm remota fuiflet a pra^nominata Mk
tnpeaore CaJJtope^^quam inaltitudine maxima. Qua.
propter non tn Elementarj regione infra Lunamffed
^'lffm^>^norbe cul^re^^^^^
obttneatmagnttudtnem, collocarjhancUellamneceRa^
rtumertt Stentmin fupremaaeris re^ionetnfra con.
cauamjfh^r^ Lunaris regioneniejlet , fenftbilem in.
duxtfkt tn ctrctilo altitudinis '^artationem , horizonti
proxtma, ab eo loco quem obtinebat ^erticj ^icinaf^De'^
fcriba*
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
klkin
[(Imfr^Jliti
fxiinmj
im^ideficet
:llii«Mlti|)|/.
'knc
itm, etim
\mm(u
Mi
fiCOIU
oriiontj
ffih*
rcrfbaturenim certioris demonHratioms caufa,circuhts
reprcefentansMeridiamim, '>pel aliquem aluim Dertica^
lemprimimobilis.inquo locaomnium Mlarum confl*
derantur, quiftt C^T>E, cuiiiscentrumftt £>i^
ameter yero 'B E li)erticem,C{D Horizor - def^net:
fit in/uper eodem centro defcripttis circulus vfl^L, qui
terrenj orbis circumferentiam dcnotet. Inter hos alins
fignetur circulus G HF Iquiinfimum fih^r^ Ltmce
<yterra proximumrepr^/entetambitil, inquo slellam
hanc exi/Ierefin^amus:fit^ primim in maxima fua
altttudineiuxtapunBum G: Uanifeflumefl quod cat
reatomnidiuerfittateaJfeHus. Ambai enimline^e a cem
troterr^j^oculoineitisfiiperficieconflitutOyeduSi^t.i
Ipnum cundem^primi mobilis circidi^yideiicet C(B(DE
cadent iocum, tn punBtmi yidelicet !B,yelprope, ft Bel*
la nonfitpr^cife in G, H^c entm 6^radtbtis a 't^ertice
remotietur, cum nobis aitifiima ftt, qui tamen nuilam
Rnftbiiem inductmt Dariationem ab ipfio Dertice. Con*
fiittiatur-Verdh^c Bella in eodemcircuio GHFI, tn
vtinima fiia aititttdine ,id^ in punSlo 0, necefiarium
erit eam in alio ioco extremj circtdj^^^ideri.fiocuius com
fiittiaturin I^fuperficieterr<i, quamfi in .A eiu/dem
centro. T>uB 'ts entm lineis a i^fuperficte,<Ur a centro
terr^ J, perO iocumHeIi^,inextremumorbem (BD
E C cadetiineaab per 0 in !P; a K^eroper idem
0 in Q^EJ} i^itur (P Q^arcus primi mobiiis , HeiU
aJpeSlns diuerfitatem ofiendens,
C 2 Lubet
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Lubet itaq, muefi/gare quantitatem arctts T Q,
K>t itviotefcatquaiitam habereth^c Hella diuer/itatm
aJpeSlws Horizgnti proxima y ft in circulo I G HF
proxime in/ra orbem Lwice conHitueretHr in punEio 0
^4
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Id^ '^^t commod!Hsfint,producaturImea Q^O douec
alia a centro A produSla,iilj perpcndictdTritcr incidat,
fit<^h^cin^unSio Cum^erd an^uhts "B I^Qjwtiu
fttj)er obfernationem: eftenimcomplementtim ahitudi.
nisminim^,ipftu^nelU,Didelicet,partium 6i,Minut.
5, non i^norabiturei contrapoftttn ipfi
qunlis. Eft infiiper an^ulus I^1(J, ex hjpotheft
reBits : (^r latus I{A , notum eft per tnen/uram ^uam^
ctim^. Eft enimjemidiameturipfim terr^ : non i^nora^
httur A % per 29 propofiMonem 1(e^iomontanj de
txian^tdis planis. Si itag, ponatur femidiameter terr^
I\_A,partium looooo, tanquam ftrms totits , cumftt
latits reHo angtdo, qtii ad <I(, oppofitum, euadit latus
A ^ypartium 88^^^ Kuncdemtimconcipio triano^w
Itim \0 A, cuirn duo iatera %A,<sr.AO, nota ftnt.
Eft enim j:. 0. disiantia d centro terr^ ad infimam
fuperficiemorbisLttn^,quamDndctim Copernico fta^
tuimtis partium 5200000, quaiium/emidiameterter^
r^e .A. I^ erat looooo (iubetenim maioribtis ^ittme^
rls npgocium hocabfoiuere, Dt caicuius eofit commodior
iS-exa&iHsinnotefcat ) cumq^ in dillo trian^uio an<ru>
hts 0. ^ ex lyypothefi reHm ftt , per 27 propofi»
ttonem ^co^iomontanj de trtanguits pianis , non iatebit
anguiiis ^ 0. A. Mtdtipiicatoenimiatere .A. ^ in
totum ftnum, productmttir 88j<J^ooooo, quinumcrus
perlatus^. 0 diuifus,reitnquit 1699 p^ytes^fimimVt»
delicetan^uij \ 0.A, ctiiiisarcuseft,Q partitim,^<^^
^ 3 MtnH^
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Umutorum.quinnmerns, an^uli qucefttj determinat
quantttatem. Huic ^erb an^ulo \OA,cequalu efl
angtilus !P 0 QJE/l entm tllj contrapoftttis , yt patet
exelementts Geometrice.idcirco arcm T Q^quihtmcam
g^ii<mtttur(nampropterimmenfamdiftantiam tnter
dpUram Ltm<e (sr primtm mobile.arctis !P Qjwn dif^
fert fenfihtliter ah arcu circulj interuallo 0 ijfdem li*
^^^^mercepto)MU^deft^natparalaxtn,erttmtnutO'^
rum 581, quoderatqucerendum. Tantami^iturhahtiip
fet h^c Mla m 0 poftta.aJpeSltis dttierfttatem, ab eo L
co, quemprope ^erticem obtinebat, in eumyht Hori.
jntjproxtmaconjpiciehatur. Id autemper multas ^
dtlt^entesobfertiationes (-ptfupra dtxi) faHas, exqui.
fitoo' mtntmefallacttnnrumento , falfL inuenimus,
tr 'T^' '^'^^''^ ^'^'^^^'^ ''''' ^ '^r-
culo G H Fjuprema Videlicet aeris r^ne.proxi.
^^^nfraLun^orhe.necinaltquolocoadh^cterr^pro.
P^ore,Tuncentmmatoreminduxifietquantitatemarcu4
PQ^^^f^fieretafPeausdiuerfttas: fedlonxefupra
jph^ram Lun^,in ipfo c^lo loctim ohtinere, idtin orbe
altquo tanto tnteruallo a terra remoto , t)t linea K yf.
^^^^d!^meterterr^,nonhaheatreJp^^^^
quantttatem :fedtota terra tllj collata nil pr^ter punc
tt ycemhahereanimadttertattir.id^ inoaauajbhcera
non longe ab hac m alttorihus trtum fuperiorum
"^l^naarjtm orhthus , Jierj ah artifictbus compertum
eJL Fndeh^cnellam tpfoc^lo.^elinoElamorhe cum
reVu
#m li.
IHHCllinill!,
0fiinc>
nli*
rehqmsfixts, -Mcl m proxime Imc fubteais JhJMris mu
Uituetur. Quodautemncc in orhe Saturnj , nec louis
Martifuc, autaliorum Tlanetarum exijlat, hincpatct
quodelapfo tam Sex menfiumjjacto , nullo minutoah co
locom quoprtmiim cam conjjcximm motu probriopro.
^rfaefi, quodficrioportehat fi tnaliquo 'Planetarum
orbccjiet. MouereturentmmotuipfttHorbis pccultnri
contraprtmt mobilis rationem, ntfitn altcro polorum
orbtumfcctmdimobilisqtticfceret,a quotamen i^par.
ttbu4, -^Dtftipra ofiendt, remouctur. Totientm orhes pro.
Pp^Hts rctioltiti, fua circumductmtftdcra, -^^clab tllis,
(yt Tltnto <srqutbufdamaltjs placcrc Vtdco) circtml
^^unttir Nifiquisrcceptamdntlofophis ^ Mathc
mattctsfcntenttamne^arc -ocltt , folas^UelLtsimmotis
orbtbm comoltit(quodabftirdtimefi) afiercrc. Vndc
fihcecjtellamaltquoorbtumfeptcm crrantium ftdertim
confittueretur,necefiarid cum ipfo orbe, cuiajftxa cfiet
contradturnamrcuolutionem circttmdticcrctur jLhic
motits ctiam in lentifiimo Satttrni orbis progrcj^u tanto
tcmponstnteruallo, ctia abfg^omni infirtimcnto intticn^
tjantmaduertcrettir. Quapropter h^c ndla noua ncc in
Elcmentart re^tone infra Ltmam, nec in orbibtts (mcm
erranttumfiderum, fcdm oBatta f^hcera intcr rcltmas
pxaslocumhabct, Quod erat dcmonfirandum. Hinc
fequtturtllam non efie aliqtiam pcctdiarcm Comctartim
Jpectcm.ncc quodtits aliud apparcns i^neum Methcoron.
H^centmomntanonin ipjocdo^cmrantur Jcd infrx
Lunam
\
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Lunam infuperiorjderis re^ione extfltmt , yt omnes te^
JlanturTJjtlofophi: niji quis cum Albatc^nio ftatuere
iDelit, Cometas, non in aerejedin calo najcj. llleenim fe
Cometamfupra Lunam in fph<;era Veneris objeruape
exijlimat : quodanjierj pof^it , nobis nondum ^onjtat:,
SedDeo dante aliquandojinoftra ^tatealiquis extite^
rn Cometa, eitts rej certitudineminquiremiis. Hocetft
'^^erumej^e f)onamus (quod^nacum omnibi^ T^hilofo^,
phis '>ptxadmitto ) tamen non fequittir hanc sMam Co^
^^tarumeJJe^eciem:tHmpropteripfamft>rmam,quam
habet cum Iperis fteliis communem, ab omnium ha&e^
niisVtfh-umCometariimJigiiradijTimilem: tiim quod
nullomotuproprio,tantotempore, '\felinl4titudine, Del
inlon^itudinem procej^it , ytin Cometis Jierj animad^
uerfum eTt. Licet enim hi aliquando in Dno loco per ali^
quot dies quiefcere Vtdeantur : tamen non ita diu,nec ita
exaSle, dtli^enter per injhumenta exqutfita obferuatio*
nefaSla, eundemferuant pojltum. Concludo i^itur hanc
lie/iam, noneflelpllam Cometarum Jpeciem^-r^el aliquod
igneummetheoron,ftueinfra Lumtm ,ftue fupra gene^
renttir : fed Iticentem in tpfo Jirmamento efe Hellam,
nulla cetate a mundj exordtoante noftra tempora prius
conJJeBam. Atq, h<.ec de UelLe eiwsjuu, tum quo ad Z3*
diacum, tumquoad mundj diametrum , coeljorbes y
fujfictenter diBa demonUrataq^existimo: mincadreli
qna pro^rediar.
DE
Lici
(71
m
im
tnrj
Imt
m
m
/«4
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
7 /'7
iniHinliitle,
■ im
;ij mui
ko j)e)'iili=
iiiii,nsciti
•effmtic'
m[v.ik)]i
DE EIVSDEM MAG^
NlTFDmE, LVMh
m j etcolore.
\yf^mtudo Hellarum duobm modis ah drtifi*
cibm conjideratur : '^mo^qud ad yijibilem (sr
appareritem diamctrum : altero, qub ad ye^
r am , quam in ipfo calo habent quantitatem.
Licet enim flelU nobis admodum conjpiciantur exi^u^e,
iirnon aliter quam paru^e faces incalolucentes appa*
reant : tamen per in^eniofa^ Mathematicorum oblerua"
tiones compertumeft , eas non folum totj terrejlrj globo
^quaies ej^e , fed longe illum fua ma^nitudine excedere :
aded '\)t Dixaliqua tam exi^ua in firmamento confj>icia^
tur ftclla,quin decies oBies,ad minimum,terrenam mo*
lemexuperet: Ipttaceam aiiquas primum honorem obti*
nentes, centies quinquies terram ma^nitudine excedere
Id licet multis incredibiie yideatur: tamenimmenfam
earum a nobis diUantiam conftderantj nullum mouebit
duhium. Quapropter etft hatc noua Heiia, exi^ua quo ad
'Vifum appareat: tamenreuera ingentem1?ahet ma^ni»
tudinem. Non tamen femper eiufdem apparuit quanti*
tatis.Nam ab initio,menfe Nouembrj,quo primum con*
Jptci ccepit,non foiiim omnes fteilas fixas, fed ipfos etiam
^ianetas , et quidem loucm tum terr^e proximum , Ve*
rieris^ iiiujlre fidm , "^iifthiii quantitate exfujjerauit,
S) pojlea
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
pojlea paidatim imminuj cafit , acko yt maife (Decem^
brj, loutfeyeceqiiaretur : in lanuario , illo paulo minor,
et fixis primj honoris maior, quibii^ in Februario et
Martio cequalisapparuitj conjpiceretur. Demumetiam
plus immmuta efi: , adeo yt hoc tcmpore ininitio nimi^
rum MaijjHellasfecundihonoris non excedat. Queniad'
modum l^ero quo ad Difibtlem diametrum hac ratione
imminuta eftfftc etiam quo ad Deram^^^^ariatam ejle con»
Jentaneum eft. Ab initio autem quando longe excedebat
neilasprimce ma^nitudinis , incredibilj quantitate to*
tamTerrcemolemfitperabat. NamfiBelUfixce printce
magnitudinis, Terram (iuxta MathematicosJ centies
quinquiesexuperant, erhcecnoua tantundem d Terra,
quantumilU (Hft fupra demonftrauimtisj remouetur,
maiorem^ lon^e obtinuit Vijibtlem diametrum, necejla^
rid etiam lon^eplui centenis yicibits molem, quam Ter^
ra <sr Marta ejftciunt, ab initio excej^it. Sedpro^reJIu
temporis imminuta, iam non maior ejie potertt ipfa Tcr^
ra, quamjunt UelU fecundi honoris.
Lumen yerd UelU, conjf icitur ejie pne cceteris
fulgidum ds radians: aded 1?^ ab aliquibiis in inttio
etiam interdtu iuxta mertdiej tempits , coelonullaaeris
denfitateojfufcato, nonntmqtiamcerneretur. Scintillat
etiam, T?^ reiiqtice Ueiice fx<e, ^ piurimum. Vnde etiam
patet eam non ejse inter orbes pianetarum , jedin Jhhcera
oBauaynacimireiiquisfixis (prout fupra quog af^e^
riitnmj coiiocarj Tianetce entm non fcintiiiant, fed fo>
ium
k
k
M
m
4
km
Wlltj
Ollf
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
intitite to.
veinoiicfiir,
Sckik
Im
minu4 :fuiequ6ci carum maxima a nobis rcmotio hocef»
fictatper aerem intermedium, '>pt quidam opinantur,
quod tamen non credo : alias enim S^aturnns ^po^eusy
cimproxinm ejl Be/iis fixis, etiam fcintiiiarct) fiue
quddfixafidera/uper propria centra perpetud circum^
^irantur, er inde pro deris quaiitate Jcintiliationm
aJPeSluj immittant,lpt potius cum Tiatonicis, Tiatuo,
Quantumyerd ad coiorem Imim steii^ attinct,
nonfempereundem retinuitjcdai? initio ai{?icansVide'-
batur, <jrpropiH^ louiaiijjlendori accejiit: progrejju
autem temporis, lumine coarElato er inpj^ato, m ruti^
lantem <sr Afartium fui^orem degenerauit: quaiisej}
Aidebor^, aut iiiius, qu^ in dextro Immero Orionis ru*
l>efcit. Nontame?tyf^ adeo rutiians fuit , quemadmo^
duml?cec in /pumero , /edpropius ad coiorem Aideborce
accefiit.Nuncautem reiiEio ifio Martio rubore, in iiui*
dam tranfiiit aibedinem , ita iPt /yoc menfe Maio , quid*
damSaturnium er P^enerifimi/eprafeferat.
Qupd autem /?cec Ue//a tam magnitudinem quam
colorem, yt diximus, fenfibi/itermutauerit, idnonfufi
fictenterprobat, eamin E/ementari re^ione, infra or^
bemLuncecoi/ocarj, <(sr pecu/iarem ejle quandam Co»
metarumjpecim, Ipeiaiiamquamuis igneam ex/?a/ati'
onem. Si enimpofiibi/efuit, nouum a/iquod corpus , in
ipfo <it/7eregenerari, quod de bac fie//a /upra infa//ibi/i'
bfM demonfirationibn^ , contra omnium ^/H/oJop/?orum
^ 2 fen.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
' fententt^ iT decreta, prohauimiis : lon^e minm impof»
Jtbile is abfkrdum cenfebitur , hanc ipfam nouam HeU
1 lam, aliquam alterationem ma^nitudinis <(s' coloris ad-
mittere. Imb li)erd , quemadmodHm illa aliquando in
coeloyprieter communes Natur^ Leges extitit, ita etiam
Jl in eodem aliquando, contra eafdem 'fSLatur<e leges con*
Jpicj ( '^tcredibdeefl ) deftnat, non yideo, quidpriori,
hinc magis ahfurdum confequatur»
Artrologicum iudidum de
effeBibi4S huim nuper natoe
BelU.
Tfide effeSiihus huius HelU aliquid certj co*
ftituerelon^efuperetJfirolo^i(€ metas,
Derifimile fit, T>eum , maiiis quippiam per
hanc,mundo oHendere,quam heneficio ^llm
fiienti^e T^Jjyficted quouls morta/ium pr^efciripojlit: ta*
men hreues conieSturas ah Aflrologi^ fontihws petita^
/uhiungam, quatenu^ no7inulla Imiiis artis beneficio pra»
fciri pojiihile efl, er miJ)icognita pro temporis breuioc*
cafione inmentemyeniunt : niJ?iiJMC in parte dero^an*
tes TJjeologorum, Delaliorum quorumuisfententi<e,?iec
noftra^ conieElura^s pro EdtSlis pr^toriis aut oraculis
Dendentes. Vertfimile eft autem, quemadmodum
Jmius
hum HelU miraculum, pr^ omnibus, quce a mundj ex^
ordiofa&alunt.eft rari/simum <jr maximum : ftc etiam
rari/Jimos er maximos habiturahanc MameffcHm,
Qjiapropter illam plmoUentihabere iudico , quam \^lli
Juperiorum Tlanetarum con^rejlu^, etiam illj, qms yo^
cant maximos: aut iplU luminarium quant^cumq. eclip^
Jes:l)el iplU ali^e^quouis modo fte/Iarum in ca4o congref
fiuautconjigurationes, Hc€cenimomnia,etftmagnas
mhuncinferioremmundum habeant potestates ^^^t in>
dies yeri experiuntur ^rtifices: tamen, quia crebrius fi^
wit , naturaliordine , fion ta?itas habere poj^tbile eft
fi^nificationes , quanta^ hcec recens nata siella , qu<e
prceteromnem Naturct ordinem , nuncprimum tncoelo
extttitj omne/q^ re/iquasfi\\tsjuama^^nitudi?ie
mmisfulgore pliiri}?ium exupcrat. Qju yerd <jr quales
futurift?it huiu6 UelU eJJeHm ,ad?nodu?n dtjjicile eft ex
AUrolo^icefu?ida??ie?Uts i?ida^^are. H^ce?iimJrs,ex
multipliciyis-raro fallenti experie?itia,fuasco?iHituit
Co?iclufiones, ?iec nfifemel, tempore Hipparchi fa^lum
ejle le^imiis,quod?ioua in ca:loprodierttftelIa. Vndeah
c.xperientiayiudiciu?n hacin repetere, a??ibiguu?n pe?ieq^
mpojiibile eft. mjimile tamenej^e iudico ^ qtiod^Ve-.
liticirca Htpparchi te??ipora,qui/io)-uit iuxtaa?inu?n
mundj ^840, a?iteChriHuma?misfere iz^ (que??iads
modum ex obferuationibus ab eo faBU , is' a 'Ptolomeo
citatis colligttur ) patdatim poH eius fteiU apparitio^
ne?n , quam obferuamt diSins Hipparchips, mirabiles
(D ^ co?ui'.
contigeruntj tumin populo T>cj , tum in ymiuerjb orhe
habitabilj mutationes: ita hijce fimiliter tem^orihiis,
fatalesin^ruereperiodosy non eft duhium.
Inpopulo enim T>ej, ccepit lux ycr^e doBriuce pau»
latim dejicercy ab ingratis ludceis ne^lij^i at^ concuU
carj. Exort^ funttum, Sectce ilU tres, 'Pharifceorumj
EjJceorum Saducceorum. Concertahant inter/efunu
inj Tontipces, non lar^itionibu^sacamhitione tantum,
Jed isrfan^uine at^^ ccede, pro aris isr f/mo ^ontijicatu
obtmendo, yt ex htftoria iftius lohannis apparet, qui a
fratre, hacdecaufla fm ipfo templo occifi^s eft. Taulo
pofl/ceptrum etiam amiftt lannaHjrca^n^^Dltimus ex
tribuisrdomo T>auid: <sr fecuta: funt pafiim horrendce
clades i7 funejlct lanienc€,cimles er externce, dum
gregemjuum puftllum, tum temporis in oppidd \ngu*
Jlumredaaum, (Dux de (Bethlehem ciuitate IndainuU
fit, (sr oriens ex alto Stella Iacob,de qua 'Bileam yatici»
natns erat, Lux yera toti orhi falutaris, illuxit : quam
duce nella, Magi inuenerunt, <sr fuhlato pojlea interfti.
tto, ludceipariterat^ Gentesmicantem conjfexcrunt.
Circa hcec etiam tempora , in 1(ebmpuh. Taflim
ma^nicceperemotus.Grcecoru Monarchia ,crehrisheU
Its, tam externis quam ciuilihws lahefaaarj,<s imperi^
um liomanisindiesfna^isma^if^ acreJcereccepit,donec
mpenjfines Orhis in Vrheforent: ftc etiam hanc fiella
qucenofiracetateprodijt, maximamQ(eiptibiicce muta*
ttonem , altum^ imperioru ^ re^norum Hatum feqtiem
tihas
(
?
t
I
k
[0.
h
«41
itHi
1«.
ftei.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
'jliltimiHx
tihilaid
leiimp'
pxcwit.
mhiihl*
fit,i
bitjomc
ttbm alujuot ^nmspr4t.nificare:pr^[a-timM^^
Mla tncuUt m compUtam ferm^ pertodum Innttun
^^'^^onortmtotttis-^dtaci.m^
^cm.congrejitisfttperiorumplanetartim, pr^ ca-teris
maxtmtu, tnextremitateTtlcttm.fnenwnponet Tri.
gonoaqtteo, -^nagomniumaltorumctrcutttm (quiVix
o^^ng^nttsannisahfoluitur)clattdtt,^noti^^^^^^
^umprtnctpttt, ab^rtete, ,^nea Triplicttate tnct.
pm, Quapropterh^c recens nata Uella, ctm fementt
Irtgonorum notio exordio plurimum confhirabil tdi
eampr^fertm ob catifam, quialoctisnelUreJledu pl
i^^-^^nmundt.tntnitium^riettsincid^
conotium Tn.onorti exordium (yt dtxtjcelebrabttur
Ut^nt^ t^tturhincportendantur Impertorum ^ Moc
narchtarum, omniumiUatutm per ^ntuerftm orbem
'J^niutatmeshutusar
^ero h^c ftella, quo adpolos mundt tn prinapium A^te^
tts, locum ^qutnoatalem, tottufi ^odtact noutm exor.
dmm , prope circulum , quem colurum ^qutnoHtorum
-^pocant, tncidat.pojl^artos^^raues tumultws -i,ari'
afq^omntum rerum tn mundo tmmutattones , muum
quendam iy- diuerftim a prioribtis Monarchiarum fta-
tum.tum ettam %elltgtonls <sr Le^um altamadmint.
Jtrattonem portendere , exlociipfm tnfita 0;/ ^ty pecu^
liarinattira^idettir.
Qmnttm^m-o adipfius MUnaturam attinet,
quontam ah tnttio, louis amicum lumen cemulabatur,
idcir*
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
f f
Ucirco in initio etiam fuoru effeSiunm , Uta ijr projpera
omnia Jpondere^^^idetury rerumjj terra cre/centium <S
'^fihm humanis aptarumj Dherem promittit copiam :
tum etiam animantium Jaluhritatem, <ts aerls Utam
anu-enitatem y pacem^ <srconcordiam. Jtcjuoniam, in
tnediojin rutilantem Martis feruorem degenerauity pojt
hcecUta <(s aujpicatainitia, fuhfecuturas in^entes cla»
desi(jr calamitates, quales Martis yiruientum fidiis,
mundo peculiarirer tnfluit , /unt hella , feditiones,
captiuitates is* mortesprincipumj re^norum isr yrhium
depopulationesy tjrannides, Ipioienti^ , iniuri^ , ifice^i^
dia, homicidia, rapin^y latrocinia , (sr his afl^ines cala^
mitates. InaereDero ficcitates , flagrantes ^Jtm , me'
theora ignita, atq, hinc morhi peftiferi , <jr anhelantj
yeneno/erpentes , at^ his ftmilia. In fine '\}erd , ex Sa»
turnia natura, lucida alhedine, portendit angusiias,
mcerores , mortes, carceres, omnia^jnaujficata <yfu*
7teHa.
Quia '\ferb,momentum, quo hcec Jtella primum ap»
paruit,/cirinonpotcft,necexfiderum pofttu , qui tunc
erat, more Jftrolo^orum, iudicium fieri : tentahimus
proximum quiddam,ex pofitu fiderum , qui tempore
Nouiiunif proxime antecedentis stelice apparitionem
extitit: idq, exempio Haij commentatoris l^toiomej,qt(t
idem in Cometa , cuius initiu fcirj non potuit, faiiitauit.
Sequitur igiturfi^ura co^ij ^ fiderum quaiis fuit in
Nouiiuniodiei ^ Kouemhrps. Nam circa id tempus.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
illj nuhibtis ohduBj , Slderum aJpeHum prohihehant,
apnclme mcertumesl: nontamen yltrahiduum Jeltri*
duum ad fummum prius extitijle opinor.
T>ominatorem in hac coeH cotifiguratione confi:ituo
Martem. Iseniminloco luminarium Carpentum, inan*
^ulo fequente Exaltationem , in Horo/cojjo in/uper ^
cceli medio cardine Triplicitatem ohtinet , cum h in
receptione domicilij, per ^ quo^ajpeSlum exiHens,non
longe ah angulo occidentis, qui proxime luminariu con*
iunclionemfequitur, remouetur: iplafiella,cum ini*
tio Arietis,eiwsdomicilio Carpento,Meridianum cos*
liq, culmen attitigit. V nde tot concurrcntihus caufis,non
duhiu efi, Martem in hac coeljfiguraprarogatiuas par*
tes ohtinere. ^dde qubdomnes reliqui Tlanet^ in ipfius
domihus Y yidelicet DDO&o reperiantur, excepta fola
Venere,qU(e in Lihra,ipfi, quadrata radiationeafiocia»
tur: ipfe yerd Capricornum propriam Exaltationem
pofiidet.
Cum igitur Mars, admodum potens in ^ominio
tZouiluntj hancUellam pr^cedentis, <ir cuyn ^rEiuro
Hella,depropria natura,admodum impetuofa, in eodem
circulo Tofitionis occidat, non longe a Lun^e nodo,quem
caudam Draconis yocant, remotus :plurimum ea ftgni^
ficata mtendit, qu<e fupra,ipfamUellam,ex propria na^
tura, quam Mauorti hahet affmem , portendere dixi»
mus: Dtpote tumulttis , pnelia, hofiiles hominum infidi^
as, imperiorum ^ ciuitatum deuafiationes ac depopu*
latio»
5
n
ti)
m
tfn
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
ifijuiicrij
KiCHHflSjim
t\m\fm
',excE|)t(ifoI^
itismjlom
'xnkimnt
j(i,iiieo(lfffi
l0*
lationes, aerif^ intemperieni ficcam , <(sr morhs 'Dene^
natosacpeUiferos, coeteraj, hisftmiHamala,quceMar*
tis feruens Hella mortalibus inferre folet. Quia yerd
Martisdominatitislocus,inciditin fextam domum,pe.
culiariter^pidetur^noua ^ inujttata morborum ^enera,
^srperyniuerfas regiones^rafiantes ^gritudmes , pon
tendere.
Quantum ')per6 ad ipfitis nelU pofttum attinet,
conftderatione dignum ejl: qu6dh<€c,temporehuim No^
uiluntj,in ipfum fere -^perticem incidit^-^^jidein medio coe»
li<^decimadomoconnituta,peculiaremfuperimperia,
re^na, <srprincipatus,horumq. adminipatores, ^eges,
S)uces <srTrincipes,aliof^ injublimi %eipublic^ admi.
niftrattonepofitos, habetjtgnificationem. Cum illis au^
tempr^cipue confenfum obtinet, quibus \S fi^num in
quo Bella efi, yel Aries cum qtio culminat , horojcopum
mediumue coelj, atu loca luminarium cumnafcerentur,
obtinebat.
^e^ioneslper6inquibHshuitis?iell^efieBtismax*
imejkuient, erunt e<e, qua ad 'Boream '^erftis polum
arElicu remot^efunt. IlltsenimhcecBellaper^xenitcapi^
tistranftt, cumin Meridiano fupra poltim exinit , idj^
pr^cife in locls altitudinj polj 62 Graduum fubieBis , yi
Jftnt,medium totius Mojcouia, Liuonia, Finiandia,
Suecia, (srmeridionalisKoruegicepars. Ferifimileta»
men eft,efeSlus,etiam ad circumiacentes regiones feex*
tmfuros, Kecimmuneserunthipopuli, qui trian^ulo
2 terreo
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
terreo fiihiacent : eo quod longitudo HelU ejl in \^ y iS"
cfi dominj ISlouilnmf priCcedentis locm in \^ incidat,
qu.e ambo fi^nay deTrian^ulo terreo funt. Sed y>t "^no
yerbo rem totam dicam : quta huiu^ ftelU locu^, rejpec*
tu polorum mundt, in Arietem cadit, fiiper totam fer^
Europamfignificationes extendentur. 'Peculiariter ye^
rb illj homtnesy ab his communibus calamitatibiis, quas
Bella portendit, corripientur, qui cum nafcerentur, in
Genethliaca conUitutione , horofcopi "^el luminarium
ctim loco huius UelU,aut eiui DominJ Martis, habuere
conjenfum.
Tempus autem effeHuuniy non in paucos aliquot an*
nos terminabitur :fed in fequentes plurimos producetur,
ebqubdrarij^imum, maximum, <sr pr^eter otnne TSiatUt
r e ordinem, huius BelU exiftat miraculum. Tunc ^rferb
maxim^intendenturfi^nificata, quando cum eJfeBibus
^ coniunSlionii maxim^ fuperiorum Vlanetarum , quam
dtxi pofl decennium nonim Tri^onorum exordium in-
choandam. coniuno-entur.
Jt^ h^c, de nou<€ illiws UelU effeBibu^, hreuiter
tsrgeneraliterannotarelibuit. Ucet autem non io-no»
rem, exhacipfayquamuislpul^ari Aftrologia, qu^dam
paulojpecialm pr<edici poj^e: tamen hoc loco tantum
pr^cipua <sr maxime ^enera/ia dicenda iudicaui. In
Jpecieenini aliquid certi pr^edicerelpelle , nec fapientis
necboniefl ^Jtrolo^i, neq, idfatis tutb fieri poj^c arbi*
tror. Intelli^entibus hum ^Jirolo^i^ fecreta, fatis
diElum
diFfum arhitror. C^terls enim kecnon fcribimtt^, quem^
admodumabinitio teflatus fum, Tacebo interim ea,
qu^e ^erioribu^ <s [ecretiorihm quibufdam alteriiL
^ftrologufontihu^y aferripofient. IIU enim paucifli.
mii cognita, <iy multis forte oh infcitiam odiofa cen^
feretur: imdperfe taits ea efl, lotnefas fit, eius My.
Jleriaproftituere,
00
Incly^
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
INCLYTIS VTRIVS.
£ ^ST(\OLOGlM ALVMKIS,
ipbicunq^locorum, '^niucrfis <tsr fingnlky (Domlnis
<sramtcis, perpetua laude dt^nifiimis,
Tjcbo(Brahe, iDanm,
Salutem,
Fauentem precatur Franiayn.
|Niuerfum fioc 6£ amplifsimum totius Ma;^
jchinac mundanac Theatru, Viri inclyti, Cce^
|Ios, Terram, Maria , dC quae in his compre^
[henduntur,SoIem,Lunam,SteIIas,Animan^
tia:.VegetabiIia,a^MineraIia,perDiuininu^
minis rapientiam,non in ruimetipfius/ed hominis^quem
luaeimagini conformem reddidit, commodu necefsita=*
tem^ creata dC inftituta effe,nemo fapiens ire poteft in^
ticias, Deus enim,cum fit incorporeus,immenfus, xter^
nus , inconiprehcnfibilis , vbi^ dC nullibi , non indiget
corporea, finita , temporanea , comprehenfibiL , aflo^
cali, Mundi forma.Sed hominem,Mundo,quo ad haec
conhmile,in terra, centro totius Vniuerfitatis , propte^
rea lhtuit,vt inde,quafi ex fpecula,vniuerfi orbis Natu=
i;am eJ6 conftitutionem contemplaretur t eaa ratione
i«"j"biLs di incorporei,per vifibilia ^ creata corjs
pora,Maieftate, Sapientiamcj in hac mortali vita, quo?
dammodo agnoiceret Quapropter, poft jeterni 8L
imperfcrutabilis Dei agnitionem, a femetipfo, per Pro^
phetas Filium Redemptorem nobis reuelatam, fpi^
ritualifqj Dei fpiritualem cultum,nihil magis homini
necefsa^
! .1
necclsarium, dC fini, proptei* quein conditiitus e(i, ma^
gis conformeefleiudico^quam pefpetuo^in iucunda
operum diuinorum, quat in Mundi fabrica vndic^elu^
cent, confideratione verfari. Licet autem, vbiq^, tam
in Eiementari dC inferiori, quam (uperiori dC ccelefti
Mundo, illuftria extent diuini operis monumcnta(nuLi
lum enim animal tam vile, nulla herba tam exigua , nuL-
lum Metallum vel minerale tam abiecflum , quin fingu?^
Iarea^euidens,DeiOpificis,iniIlis fingulis, confp.a^^
atur artificium ) tamen, nullibi magis diuinar (apienticc
teftimonia^quaminfuperioriillacalefiis mundi fabrii^
ca confpici exifiimo. Inferiora enim h«c dC fublunaria,
exceptis hominum Animabus,omnia,DifsoIutioni dC
Alterationi obnoxia funt : nec in illis, regularis dC con^
fbns ordinis reperitur conformitas t Cceleftia vero 8C
Uipra lunaria corpora,non folum magnitudine,Iumine,
oc forma, haec inferiora longe exuperant: led etia jeter^
no quodam dC diuino quafi tenore,perpetuas exercent
fuorum orbium reuolutiones , nec a fibi praefinita via,
vllam in partem,quicquamdeclinant,celeriu(ue aut tar^
dius quam conftitutum eft^motus fui periodos vnquam
abfoluunt. Vnde, caleftium dC fupralunarium rerum
cognitionem , longe digniorem , harum inferiorum 8C
terrenarum contemplatione , iudico» Et nihil in hoc
totius Mundi admirando opificio reperiri exifiimo
quodmag!shominem,eYutum terrenis SC brutalibus
curis, vokiptate animi afficere , dC in diuini numinis ad;*
mirationem ac cultum adducerepoflit, quam «theresc
iJiius 8C coelefiis Machinae harmoniam , fublimi coeita^
tioneanimo verlare»
Cum veroita hominum pcruerfitate compara^
tumiit,vtquo excellentior Scientia aliqua exiftat,e6
paucio^
ni
h
m
Pr
eo
m
por
pi\
eni
uer
hi
ki
rfe/a
indd
fani
M
con
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
jConrj..:;.
*^ient!»
inejuminfj
uastxeicm
iaottiii
Dsvnquain
liM/nk
iexiftirao,
brutate
iztkta
paucfofesfuihabeat cultofes^eo^magisab infcfjs 62
iiido(ftiscontemneturt6^qu6 difficiliorac fublimior,
eoplus^abipfls cultoribus deprauata in abufum redi^
getun Hinc foaumefi:, inhac etiam Diuina coeleftis
MundiconfideratriceArte,quam Afironomiam ap;
pellarunt,vtnonfoIumapaucis excolatur, dC ab im^
perito vuIgo,muItif^aIias eruditis , derideaturj fed
etiani a propnis Artihcibus dC feaatoribus, perperam
ac indigne tracftetun Qyid autem infcij dl imperitum
vulgus, quos propria excufat ignorantia, de hac diuina
bcientia iudicent, floccifaciendu, nec relponflone dig^
num,arbitror. Hienim,nonartis vilitatem, fedpro^s
priam oftentant infcitiam t nec iudicium de Artibus,ex
corum opinione, qui eas ignorant,ftatuendum eft, Ve^
rum, quod haec excellens confidcratio caleftium cors
porum , ab ipfis Artis cultoribus peruerfe, nec ea , qua
par eft diligentia, excoIatur,non ferendu cenfeo, Multi
cnim,cum vixaliminediuinam Aftronomiam (aluta^
uerint,fe pro fummis Artificibus venditare non cru^
befcunt,hanc£^ maxime( fi qu^ alia) liberalem Scientil,
fuiqueftus cau(a,deprauare,<KnegLgenter excolere,
lucri dC laudis loco ducuntVt autem dc ea Artis parte,
qu3c motus dC reuolutiones orbium caleftium conl^
derat ( quae etfi a multis excellcntibus viris,fummo
indefefibftudioelaborataeft t ha^enus tame exquifite
^ perfetfte a nullo jnuenta)nihil hoc loco dicam^altcra
lane, quse efl^e<ftus dl influentiam iyderum , diuino pot
tiusquamhumanoingeniofcrutatur, Dij boni,quam
indigne, quamnegligenter, quam queftuofo dC turpi
abuki , hodie, a plerjfqj tra<f^atun Genethliaca enim
confideratio,quae ex pofltu fyderum pendet,hominem
cum primum vitales imbibit auras,cxcipiente; tota ferc
F dci^ ,
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
^^^H 1
^^^H i
^^^1 t
^^^^ «r
If " - ^ "
deprauataefi:, totain abufum reda(fla ^ tota nulla eXj«
perientia, vt par erat, (ed futili authoritate ( qu^e, vt in
aliis humanis cognitionibus : ita in Mathematicis 3 om^
|, ; { minime locum habet) a (uis cultoribus exercetur*
11 Metheorologica vero, quae cali, in facunda aeris re^
1 gione, varios fcetus confiderat, non {bltim non fatis ex;;
1 |i culta eft X fed inliiper etiam , ita hodie palsim proftitui^
I vt imperitum quoq^ vulgus non lateat , quam fint
1 vani futiles annuorum Prognofticorum Artifices.
I Deharum vtriufcj abufu 3^ deprauatione , latius ali^
I I 'f?:^^^-^'^^^'''^'^^ ' ^"^"1 infcripfimus
I COKT\A AST^LOGOS ASV^OLO.
II ^ De pofteriori vero, 5^ Metheorologica , etfi
11 nunc^perfecfte omnia fundamenta , omnefq^ rationes
I excuterc t tamen exemplar aliis infequendum (ami^
II corum foUicitationibus impulfus) prar oculis ponere
■ conftitui. QyaIiautemordine,a^quibusrationibus,
■ hunc laborem abfoluerim , mmc commemorabo , vt
meliusnoftri inftitutipercipiaturratio.
I Manifeftum eft, aeris qualitatem , poft Lumina;?
II Ji""^ configurationes euidentes , fenfibiliter alterar/.
1 Uuapropter ad fingula momenta, Nouiluniorum, Ple^
1 niluniorum , di intermediarum Quadraturarum, cceli
i ry derumcj pofi'tus , ordinaui t dC non folum ad h^c *
i| f^f^'^"^ "i^'^]^^ Quadraturas ( qu^ ortaua cali
parte d,mdent ) idem tentare aufus foi t id^ non folilm,
1 1 propria dC multiplici experientia , edo^us t fed Ve-
)| terumauthoritate vna id comprobante , feci» Teftatur
enim Pl.nius^naturalis Hiftori» libro fecundo, Veteres '
conlideraire quartam Lunam aSoIis concreftu, dC mx"
taillam iudiciumtulifl-e, Ptolomarus etiam afl-erit, ante
j tres fcre dics, ^ nonnunquam poft tres cxsequati itine.
ris
r
l(
c
j
j
i
uis
Li
a
Cll
j
C3J
tuit
vl
Lu
obi
tra
pet
m
%
nin
ti/j)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
^rtifices.
fchpfinius
rationej
)liLiim
toimri,
inioiuUjPfe
mikci
iftaua cali
mfoH
TiM
VrtereJ,
tit, ant^
risLunans ad Solem, omnium tempeflatu fignificatio^J
nes exiftere folere. Quae tempora, incidunt in confisui:
rationis OctogonicxToca. Adde, quod veteres Aftro;*
logi Lun3e configurationes dC habitus, tunc prxfertim
conliderandas efl^e ftatuerunt, quando Luna e(kt in
Athacir,quo nomine,interuaIIa ipfius a Sole ortogoni^
ca fignificabant t vt nihil dicam de Chfium Indicatione
in morbis animaduertenda , quaeetiam dimidias qua^
draturasbeneftciomotusLunaris obferuatEt quam^
uis, quidam Medici, alias rationes Chfium , qulm ex
Lunae tranfi'tu ftatuant, ab infehoh videlicet ipfius Mi;;
crocofmiAftronomiattamennondubium eft, hanc,
cum lupehoh conlenlum habere.
Tempora autem harum Solis dl Lunx ortogoni;
carumconfigurationum,non ex yfkztis coeleftium mo^
tuum Tabulis , fiue Alphonfinis, fiue Copernianis , aut
vllisaliis,mutuati fumusj fed pcr proprias, in vthufa
Luminaris curfu, aliquot prsecedentibusanniSjfea^
obleruationes, iUa emendauimus t vt non dubitem,
tempora Zyfigiarum luminahum , a nobis aflignata,
propius ad vehtatem caleft-is normx , accefllira,
quam ea, quac ex Tabulis vel Ephemehdibus quibufue
petuntuh Quam enim fenfibiliter, harc , a fcopo aber^
rent, oftendunt EcLpfium (vt de cceteris taceam) ob^
ieruahones,fuiscaIcuIis non cxa(fte correfpondentes
Quemadmodum nos CATJLOGO 0^SE%V
TlOKFMCOELESTlFM.^ctintcgmmdcccmi.
um elapltim, feaarum, dC inpofterum ( fi Deo ita pla^
cuerit) continuendarum , aliquandomanifefiabimusi
ocnonfoluminmotuluminarium* fed etiam reliquas:
rum errantium inerrantiumq^ fteUarum,Martis prxfer.-
tim d6 Mercurij, multum adhuc latere fcnipuli , ofien^
demus. Ad
I <
I:'
B
Ad haec autem tempora Nouiluniorum , Vlenbi
luniorum^S^ Quadraturarum, mtcgrarum, mediarucj,
cceli 6^ ftellarum pofitum defignauimus t non per duo^i
denariam coeIefi:is Machinae difthbutionem , vt com^j
muniter fieri folet t (ed veluti o(flogenariam luminariu
inZodiaco configurationem perpendendam duximust
itaetiam fingulis hifce Zyfigijs , ocftogenariam totius
coeli diuifionem attribuere , operepraecium yilum fuitt
idc^ ea ratione ablbluimus , vt finguli cali quadrantes,
Meridiano dC Horizonte intercepti, non trifariamjfed
bifariam, lecarentur. Rationes autemhuius diuifio;*
nis 0(ftogonicae , habemus ampliflimas t inter quas^prsci
terquam quod loca media inter Horizontem , dC Nla
ridianum, poft horum circulorum limites , fint maximi
roboris ( dimidium enim angulum re<f^um in centro
Vniuerfi efFiciunt ) quotidianus infuper Oceani affluXi
us dC refluxus, etiam non obfcure tertatur , locis , Mei<
fidiano Horizontiqj intermedijs, multum inefle efltica^
cix. Cum enim Luna^motu primi mobilis, eo quotidic
peruenerit , Oceanus ftatum fuum obferuare folet»
Quamuisnonignorem^alios, alias caufas huius reci^
proci maris fluxus , conftituere, id^ cx inferiori natura
6^ elementari Aftronomia ; eas tamen, cum Iiiperioris
bus, quibus omnia inferiora parent , confenfum habere
(vt fupraquoq^ in Crifium mentione teftatus fum)
mihi dubium non efl»
Modum vero huius diuifionis 0(flogonicse, non
pet Zodiacum, vt pleri^J^ A rabes, a fuis polis : nec per
j±)quatorema propriispoIis,vtAIbategniust necper
eundem iEquatorem ab interle(f^ionibus Horizontis
6<i; Mendiani, vtnoflra setate Regiomontanus fa(ftitas
uit,exequutirumws; fedvelwti totwmc«l«mhacin re
- - conji
flt
iir
fo
i
m
DO
firir
tort
voc
m
mli
ttius.
niin;
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
adtantes,
iintmaximi
1 1/1 centro
intffefc
edgi/otiijiC
mreci^
iotinaturii
liij/^fijori!
•nfc per
flecper
fizontis
confiderandumvenit,ficetiam diuifionem toti ccclo
acqualiter dC coformiter competentem , mditmmus,
nulla habita rationeZ odiaci vel quatoris , tanquam
imaginariorum, in coeli rotunditate, circulorum. Ab
foluimusautemhancdiuifionemjper duos circulosin
iphaera maximos , mutuis Horizontis dC Meridiani fe*:
ftionibus, inuicem ad angulos recJ^os, coincidentes, dC
(paciacali^eidemHorizonti Meridiano^ intercepta
bifariam , in intcrualia aequalia diuidentes. Similem'
quo^ in duodenaria coeli difi:ributione obferuamus ra^
tionem, nifi quod hic , difta (pacia Horizonti MeridiV
ano^interiecfla, non bifariam, fed trifariam^^qualiter
per fimiles circulos interfe(f)ioni mutu» Horizontis
Meridiani^ coincidentes, diuifionem inftituere opor^
teat De toto autem hoc negotio firmas dC fufficientes
Demonfirationes attulimus , in tratflatu , quem D £
rAJillS ASTKOLOGORVM IN COELESTIVM
DOMORFM DinsiONE.OPINIONIBVS EA
RFMOrE INSVFFICIENTIA infcnpfinius \ vbi
tirmiHimis ratiombus demonftrauimus, cali diuifio^
nem, tam per zodiacu modo aequali, quam per i€qua^
torem^fiueAIbategnn fiue Regiomontamvia,quam
vocauitKationalem, Mathematicae harmonix confo;
nam, minime efle : aliamtjp, fufficientibus ^ rationibus
multa experientia ftabilitam,inharum locum refiitui^
mus , fupputatis etiam Tabulis, quarum beneficio, exes
Qmom numeratoriae , hoc negotium mandari pofiSt»
Infra has o(f^ogonicarum zyfigiarum cali figuras,
breuem fuccincf^am fingularum fi'gurarum,AftroIo^
gicam confiderationem , lubiunximus, Et primo , do^
minantes ftellas, quae videlicet , plurimas prserogatiuas
in Joco Luminarium , ^ angulo fequente , tum etiam
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Horol^opo, obtinent, aiinotauiitms t has,vno nomfne,
more n.x^b\im,^lmuten appellamus. Adiunximus eti^
am Dominum horac inaequalis t eo quod veteres Aftro^s
logi,^pIurimum tribuebant dominis horarum, adeo , vt
^^AA ^^"^"^^"^^^on^m ab illis mutuari non dubitarint
bed dimenfionesillarum horarum^^non vulgari ratione
(quae diei artifiicialis duodecimam portionem vni horx
tribuit)exequuti fumust hic enim modusjriuolisra;?
tionibus fundatur, parumq^ experientise confonat x fed
lubtilioriquadamviaa^ pecufiari Methodo , hanc di^
uilionemaggrefsi,finguIas etiamhoras, eiufdem diei,
inuicem collatas, reddidimus in^quales, Atci h^c diui;^
110, 06 hrmioribus rationibus, dL maiori experientia
fundatur, quamprior,a^ vulgaris horarum inarquali^
um diftributioj vtintraaatunofi:ro, T>ehomzodtaci
maqualibm, quas Tlanetarias '^focant, abunde de;^
monfirauimust adiunrtis infuper Tabulis, ex quibus
linguIarumhorarumquantitas,peromnes totius anni
dies, tacile depromi , dC negotium hoc numeris abfolui
pofiit Poft Planetas, figurac ipfius dC hotx Almuten
exiltentes, afcripfi etiam , cum quibus fixis, ^ , tempore
eius igiae commoratur,3^ quorum Planetarum na;*
turam illae referant t vnatj adiunxi defluxus dC applica^
tiones c t a quo videlicet Planeta recedat, dC cui
proximeaccedat,fiuecorpore,fiue quauis configura^*
tione aIia.Demum,a^ manfiones Lunares,etfi a qtSbui;
dam repudiatas , tamen non negligendas duxi t eo
quod omnes vetcres Aftrologi, manfiones Lunae, quas
tSy ex diebus fuae reuolutionis ftatuerunt , magni femper
tecerunt i^ed initium harum manfionum , non a zo V
deduximus, vt communiter modernis AftroIoPis mos
eft ; feb ab ipfa prima fteUa aftcrifmi Arietis, a .qua pri^
ma
h
M
f
tu
P
k
k
m
goi
(]Dib
m
nilui
miB
tiofa
deiQ
pritt
di/ijl
ofcfen
bitaui
t%
vlrra
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
3)kcdi^
ftm diei,
iexperientii
<irk{oi/m
StOtlUS311|]i'
mmhbk
xMmiea
dmtco
I3W V
111}
nia manfio nomen habet,qu3eab arquinocf^io verno
hocannoremoueturzyP^, exordium cateranim
Manfionum mtemus. RUuntur emm modern
Aftrolog,, qui vtuntur iifdem limitibus Manfiomim
hiitin fere gradu Arietist atnunc,ob ^EquinoaH
praecersionem , noftra a^tate, o^o fere gradibu ab in^
tio Arietisnonsc fphaer* remotior. Pofiremo, exh^^
breuem coniecf^uram, de aeris ftatu , illi Zyfig% co^'
petentem.fubiunxi; At^ hacftenus oftogomcarum
figurarumrationem,eorumciqu^hisinfraf?rip^^^^^^^
fatis expli catam efl^ arbitror: ^ '
«.« .^''^"''^'"'c'^"^^"'^''"^^^^^^^^ ^empora orto^
gonicarum configurationum Solis dC Lunae 0(%2o^
nar^sa^jequalibus confiitutiombus, figuraT orto ^fn'
. ruma^^qumo(ftiorum,item Nouiluniorum vel Ple;*
niluniorum, harc immediate antecedentium, defignaui.
Zr^n 'r!;'^^^"'^'^^;"'^ anm, exhis/ftatuf cog^
nofci poflit j diuifionemc^ hac in parte retinuimus duo.
denariam t Ced ea ratione infiitutam , qua fieri oportere
prius dixi. Momentavero temporum, cumSol car.
dinal.apun<f^a ingreditur.pernofiras, in motu Solis
obferuationes etiam correximus. Adeo quod non du.
bitauerim, Solft.tium Hybernum , Alphonfina fuppu.
tationedecem ferme horisferius,Prutenica vero , ad
quintam vfcjhoramcitius conftituere, iEquinocftium
autem Vernu, nobis, Alphonfinam rationem ad dimi.
dium terme diem^exceditj cum Prutenicam/eptem ho.
ris anteuertat j SoIftitiuiTi iEftiuum, plus quatior horis
vltra prioreiTi Alphonfi calculum produximus at
Prutemcis Tabulis , duas ferme hojras , detraximus,
i^qui;
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
iEquino(f^ium demum Autumnale , Alphonfinis
Tabulis lelquialtera hora vlterius: Prutenicis vero,
dimidia circiter hora prius , conftituendum iudicaui*
rnus» Horarum minutias , in his differenttjs conCuU
td praetermitto» Vtinam enim eo vCcu curfus folaris
certitudo nobis cognita eflet, vt vel in horis, certi
efle poflTemus t de minutijs certe non multum alterca^:
remur. Qyamuis vero, admodum fit diflficile , imo
peneimpolsibile, Solaris curfosnormam adeo exqui^
fite dC Icrupulofe cognitamhabere, vtindeminutum
temporis^quo aliquod Zodiaci pun(4u ingreditur^ fciri
poIsitCSoI enim;, etiam veIoci(simus,Ipacio vnius horse,
Vix tria minuta abfoluit , nullo infirumento , vel maxi^
mojanimaduertenda)tamen confi:doj tempora Sol^
ititiorum dC iEquino(fliorum a nobisannotata, proi
pius motui Solis correipondere, quamea, quae cum^
muniter , ex Tabulis vel Ephemeridibus petuntur.
r J^^'^'^"^ figurarum illarum , tam ex cardinum
coeli ocprimi mobilis conflitutione, quam ex proprqs
Planetarum locis dC configurationibus , inftituimust
admoniti ex dubio illo ^quinoaiorum Solftitiorum^
tcmpore. Interim tamen , non defunt aliqui , lummo
rifo excipiendi, qui audent vf^ adlcrupulaprima^fej?
cunda,ad; tertia,^^ plus fi velles, haec momenta iacflare t
cum Cxpe ad dimidium diem ( fi coelum introlpicere
lcircnt) fe aberrare cernerent. Imo vero, nonnulli,
congreflTus fuperiorum Planetarum, Saturni quidem dC
louiSjinhorae fcrupulopraefinire, dCex conftitutione
cali , quae tunc eft, demultis annis futuris, iudicium feri*
renon erubefcuntt com calculus Alphonfinus in po;;
ftremajSaturni(3<:iouis,magna coniunaione, per in*
tegrwm menfem aberrauerit t Prutemcus,qui in horum
motu
n
fii
l
iiite
tan
m
m
m
hi
ttffii"
hiCji
m
verii,
tetuai
Sok|
tiainii
obft,
Solis
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
^vero,
fdtorJciri
Ojveltraxi!
anporaSot
cxQtdinuin
ncxprapijs
iQiiij&n
{ipnm,y.
iitiofpicere
ftiMione
K in po^
,perifl^
motu efi: exaaior, coelo^ propior , vix diem, nedu ho^
ram vel fcrupulu attigit, vt diligenti obferuatione anno
/w- r^l I ^ audaccs Aftronomos.O exqmfitos
06 lubtiles calculatores, qui Aftronomiam in Tugurns
06 popinis,veI poft fornacem,in Iibris dC chartis,non in
tplo coelo ( quod par erat ) exercent Pleri^ enim ipfa
lidm(pudetdicere)ignorant. Sicituradaftra.
Poftcoeli3i fiderumpofitus,temporibus otfto;;
gonicarum Solis dC Lunx configurationu competen*
tes, lubiunximus Afcendentis, Nouilunfj, Plemlunn,
mtermediarumq^ Quadraturarum, ad fequentia Plane:^
tarum loca, Afpecftus , dC Antifcias, nec non ad pracci^
puaqu3cdamfixafi'dera,Direaionestvt diurnx tem:?
peftatum alterationes, hinc praefciri pofi^ent Direcf^ioj^
nes enim , quantum in Aftrologia habcant ponderis,
quamcf fint totius artis nucleus, neminem in ea Mathc^
matura parte verfatum , ignorare arbitror. Qyemadj
moduvero in Genethliacis pr3ediaionibus,Dire(ftio^
nummenfiiraitafieri Iblet, vtquantus fit motus Solis
diurnus ( qui fere fcmper vnum gradum attingit ) tans?
tum fpacium de iEquatore,vni anno tribuaturj ita nos,
liic, non quidem per Solem, led ex Lunx motu diurno,
arcum i^quatoris vni diei competentc, mutuati fumus:
idq^ non iuxta aequalem 56 fimplice Lunse curfum , fed
vertl, 66 fingulis diebus diuerfum acinsequalem, vt etia
inaequalia , altjs atq^ alijs diebus oriantur iEquatoris in^
terualla. In Direcfiionibus enim , fiue tempora ex inotu
SoIis,fiueLunae, aut etiam reliquorum Planetarum me^
tiamur,eoru verus motus 66 insequaIis,non fimplex iUe,
ab Artificibus tantu,vt vcrus innotefceret,excogitatus,
oblcruandus eft. His praemi(sis,ad fingulos menUu dies,
SoLs ortum occafum, coorientef^ ^ cooccidentes
G fixas,
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
fixaSjfiue mattitino , fiue vefpertino, ortu dC occzCa,
annotauimus» Nec Pianetarum <3<^ quarundam prxci^t
puarum fixarum ortus dC occafus Heliacos prxternn^
fimiis:cum videlicet radios Solares ingrenuri, quaft
emori, vel ab his Iiberati , mundo denuo nafci , conlpi^s
ciuntur» Arcus autem apparitionum dC occultationum
(lellarum , ex Ptolomseo mutuati fumus. Quamuis
non ignorem, hos, non latis certos efle, nec in omnibus
eiuCdcm etiam magnitudinis fiellis locum habere, prop^
tervariam earumab Ecliptica remotionem , 6^ inuti
luminis diuerlam capacitatemtnoluimus tamen a Vete?
rumfententiahacinparterecedere^ctim ipfimet nihil
certi per obleruationes hic compertum habeamus.Spe^
ro autem ortus dC occafus heliacos ftellarum , a nobis
afsignatos, fi non in ipftim diem , laltem , non diii ante
velpoftjincidere»
Lurtae quoqj , ad fingulos dies , ortus <3^ occafus,
praecipualq) fixas cum iUa ohentes 6^ occidentes, non
piguitannotare, Quae res non caruit molefto laboris
taediO, Luna enim, ob triplicem in ortu dC occalu in^
ftabilitatem, ex motu videhcet proprio insequali longi^
tudinis 5 QC inacquali quo ad latitudinem , diuerforuma
€iuCd-^m ctiam quantitatis Zodiaci arcuum , diuerla
afceiifione dC defcenfione , prognatam, tempora ortU'
um dl occafuum reddit inaequafia, dC inquifitione labo^
riofa. Noluitamenhac inparte, ob laboris difficulta^
tem, operam denegare. Conlentaneum enim eft^quod
velati ortus QC occafus fiellarum cum Sole dC reliquis
Planetis, plurimum in varianda aeris temperie , habent
potefiivViis i fic etiam earundem cum Luna afcenliis QC
defcenfus, non carere euidenti effedtu» Luna enim Ele^
mcntarim«ndoproxiiiia,plvirimumpr?c cgeteris Pla^
netis^
Qiamuis
menaVete;
ym,3nol)i5
r81 occafiis,
ci'(iefltes,noii
iMo laboris
iiueiforumji
TiporaoftU'
SireliqtiiJ
ifjhabenc
ccnfus Sl
enimEli^^
0i
netiSjinficec in^ctiot^ iiiris Iiabet , 5^ rcliquonim ortv
nium, ad nos, tanquam internuncia, decreta adferre foi
lct. Reliquarum infuper errantium fteiiarum , cum
inerrantibus exortus occaIti% 8C nonnuliibi , cceli eti^
am mediationes adrcripfimus* NamSc hx, multum
habent iuris in alteranda aeris conftitutione. Nec ( vt
inSoIefit) adcertas diesjfingulisannis recurrunt, vt
neq}inLuna,obeius curfus inftabilitatem , fieri neceC
(arium eft»
Demum ctiam , mutuas Planetarum , tam inter
(emetipfosjquamad praecipuas fixas, configurationes,
fuis diebus correlpondentes , alsignauimus. Nec eo^
rundemmutuasAntifcias, quashabent duplices , prx^
termifimus. Nam Antifciarum non minor quam hCpa
^tuum, eft efficatia. Hx enim, ctlm fint loca, sequaliter
a pun<flis Tropicis aut i^)quino<fliaIibus, remota , eanj:
demab i^lquatore obCeruant dedinationem , fimilefq^
arcus diurnos dC nocf^urnos delcribunt Eas autem
Antifciasquae reipe(ftu ^quino(5liorumdiftant, Ptos
Iomeus,Imperantes dC Obfequentes appellauit^quas
nos tali charactere 0 infigniuimus t reliquas verd, a
puncftis Tropicis remotas^Intuentes dixit, eafoH hoc 0
figno notaui»
Hinc, Lunae quocj^, cum fingulis quinq^ Planetis,
Afpeaus Oppofitos, Qiadratos, dC Coniun(f>ionem,
vna^ Antifcias appofui» Et tandem expr«di(f>is om?
nibus fimul collatis caufis , aurse conftitutionem, fingu^J
lis diebus competentem,probabiIi coniedtura erutamj
adfcripfimus»
Pofirem6,pofi menfium 8C dierum defcriptio^J
nem, adiunxi Eclipfis Lunse calculum , qusein fine
huiusannicontingit,ex Tabulis Prutenicis iiipputatw,
Gi Yt
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
vt ftudioroshums Artis , ad diligentior em , quam ex
Ephemeridibus 5 Edipfium inquifitionem inuitarem»
Adfcripfil etiam tempora huius Eclipfis , tam iuxta
Alphonfinam quam Purbachianam rationem t dC pro;*
priam quoq^ (ententiam , detemporc huius deliqu^, ex
obferuationibus noftris in motu luminarium , (ubiunxf»
Tandem etiam breue iudicium Aftrologicum de efFe^
6iibus ipfiusEclipfisjaddidi , ex Ptolomsei docftrina
defomptum»
Retuli autem haec omnia, ad Longitudinem dC
Latitudinem DANI^E Patriae no(hrxt quia,etfi om;^
ne folum forti patria efi:, vt pifcibus acquor t tamen nos
plurimum debemus illi loco, dC Reipublic», vbi nati dC
educati fumus, dC vnde alimur, nifi ingratitudinis viti^
um incurrere velimus. Praefuppofui autcm eleuaticks
nem Poli f 6 praccife Graduum , eo quod Hafnia, Mcjj
tropolis Regni^ Latitudinem obtineat 55 partium dC
4.0 minutorum, iuxta noftram obferuationem» Longi^
tudincm verdconftituieflc, 55 Graduum. Tot cnim
fercgradibus,noftcrmeridianus (meo iudicio) rcmo;^
ucturab occalk
Voloautcm candidum Lc(f^orem 'admonitumj
ne nimis exquifitCj certis diebus, has Metheorologicas
pr^ediaiones intelhg^t t tum quod multa defiderentur
in ipfis motibus dC eflfe(ftibus fiderum inquirendis t tum
etiam, propter matcriei inferioris fluxibilitatem, dC in^
certasTranlpIantationum vicifsitudinesi vnde fiderum
refoluti fru(ftus , nonnunquam tardius, aliquando vero
celerius maturefcunt Si vero, nonnunquam ( vt facile
in tamperplexonegotiofieripoteft) hallucinati fueri^
mus^noIo^vtquis^^Arti^fednobis, culpam imputct
Quam emm fic difficilis, quam obfcura, quam nondum
pcnitus
I
in
ti
r
3.
Cli
pai
tJ;
tU(
on
k
mac
fk
mod
fenti
inli;
cerc
Meri
dC a vulgi calumnns afleiere poterint.
Vobis autem, inclyti Heroes, Adtoram, qaiLus
in patriam;, Icderq,' beatas os pofuit fublime Deus , quoi;
cuncgfubaxe degitis,6^ coelo labentia cernitis aftrat
vobisinc^,huncnoftrum qualemcunc^ laboremdedi^
cauimus. Vobis enim folis , non impento vulgo, ali)f^
huiusSientiaeignaris,haecconfcripli'musinec lucri aut
nominis gratia, vt pleriqj folent , fed vt vos ad diligen;*
tiorem huius Metheorologicac artis cultum excitares
musjhunc laborem fufcepimus. Vobis, inquam,viri
mgentes,a^fupramortalium conditionem nati, hanc
noltram facrauimus operam , de quibus non minus ek^
ganter,quam vere hxc cecmit Poeta»
F Tlices anim(e, quibiis hcec co^nofcere primum,
In^ domos/iiperas fcandere cura fuit.
CreMiie efl illos pariter Vtttjfj. locifj,,
^ltinsJ?umanis exeruijlecaput.
Non F^enus aut Ipinum fublimia peSiora freo-it,
Offtciumuefori,militiceuelabor.
Nec ieuis ambitio perfufaj,^loria fuco,
Magnarumuefames ,follicitauit opum.
Mmouere oculis diUantia ftdera no firis,
JEthera^ in^enio fippojuere fuo.
Confido autem , hunc noftrum laborem vobis
nonfuturumingratum,a^plurimum adiumentiin re^^
ihtuenda Metheorologia allaturum, Dabo autem
operam,vtpluranoftri laboris monumenta , aliquan.
do habeatis , di prxcipue elaborabo , in reftituendis
motibus coeleftibus, fabricandis Tabwlis, quarum
bene^
^mki beneficio^motus Cidemm, apparentiis exquifite refpon^
^>quo; ' '"^Jg^*'' Po^"t : quod nullx hacf^enus edit^
l "f q^iaem quas viri illuftres Copernicus dC Rein--
Jrem^t^ pofterjtati in aeternam fui me^moriam facrai;
'feO) % '""^ ^ amuffin praeftant. In altera etiam parte Aftro.
• kn M nomise, quae effeaus fiderum confiderat , elaborabo ;
(idiW quantum in me eft, a mendis dC fuperfiitionibus Viti^
dicata^ luovigori atcp experienti^ refi-ituatur. Spero
autcm, me, Nutu Dei , hos dC alios labores Mathema^
t.cos aliquando abfoluturum, dC grat^ Pofieritati con;
lecraturum ;
SimihitmiquilU concedant tempom Dit^j
S^iderajCultorinoninimica/uo.
Si nondeferu bene poTteritate mereri
ObHiterit c^ptis ( yt folet ) Aula meis.
Si non barbaries arSloi fri^ida cotlj
^ddiderit clau/^Jidera adaltaDia.s,
Valete. Ex Mufaeo nofiro Herrizuadenfi Anno
1 5 7 i Menfe Decembri»
mun,
:ntiiii
0 autfin
Exemplar Diarij, qmd hoc toco fubijciendimerat.propm
mtiltiplex zsr operofum fchcmatum exprimendarum
arti/icium} defideratur.
DE
1
u
in
m
m
m
Rri
^
m
m
DE ECLIPSI LVN^
^NKI 15 7j. MEKSE
(DecemhJ,
f
TSI QTOTIDIANFS MOTVS SOLIS,
: Lunay zsr cceterorum Planetarum, debitis insirumenti^
^obfermtus, ^flronomica artis infallibilem non obfcure
'j,probet certitndinem : tamen niaxime euidens cr illu^lre
^ArtisencomiuminpricdiffionibusEclipJiumSo/ariuor'
Lunartumconfpmtur. Hxemm ab omnibus, etiam huius Scientia
iniperitM,cermpojStint:etanteplurimosannosprxdj6{(e, non folum tetn-
pus mdtcatnm -y fed etiam quantitatem obfcurationis obferuant. Quantr
msnonnunquamfiat.yt calculusTabularumnonnihil diferreab appa-
renttjs deltqmorum per ififlrumenta, diligenti faffa obferuatione , ani-
maduertatur: id tamenin tam dtfficili zsr ardua Scientia ^eniam me-
'^^S ' ' ^**"" ^"^"^ ^'"^ ^'^'^ •^"'^''^ traaant ; pauciores qui
reae zr' dekto modo excolunt; ^t admirabilius 'videri poJ?it, totam do-
Sirtnam de motibusfiderumnon prorfus interijj^ ; quam quod nonnuUa
apparentijs ccekmus non exquifte ref^ondeant. Inter omnes autem
canones coeleflium motuum, nulU exafftt/s ccelo congrtmnt, j" Prutenici
Erapm Rctnhc/di, qui fuudamauo Copernifi htnituntur. Aiplmfmi
emmp/urtmiimmmotutamLunmarttm ^ cceterorum P/anetartm,
es-ftxartm etiam StcHaruw, abobferuattcniius diflemiunt. Gmitai
hoc anno tngens obfcuratio Ltmx^menfe Decebri, in P/eni/unio diei offrf-
mconttfigat;nonabs redu\iJitotim eitts ca/cu/um , qna/em Tabu/a
Prutemca exhtbent , hic fiibtmgam; adief/is etiam temporibus A/-
phonfna:csrPurbachianarationis; ttmetiam proprite, quam in mottt
Lumiftarttm habemus, obferuationis.
CALCVLVS HVIVS DELIQVII
LFNUKIS EX TABFLIS COELESTL
um Motuum 'Prutmids l^hu
holdi
Pio tempore mediac Oppofitionis eiufc^
motibusmediis.
' I EmpHS propoJltKm ad quod Lnna EcHpfis mddgdnda erit j ejl an
^ noriim a Cimflo nato compktorimi lyj i.cumMenfemfiiperNo-
ucmbri. R cijondent antcm huic tempori ex tahella xqualium motuum
Tempus. Z>/>j ^6. Hor : i. Minn: 56". Sec: Canonion autem re^
uolnt-ionuin proxim^ maius Pleniinniocorrefpondens,exhil>et Dies 44.
Horas 7. Mm : 6. Secnnd: 5. a qno, priori fitUato ,innotefcit tempus
iferum medi<e oppofitionis, qnod eii eiufmodi.
DECEMBRIS
Di.
Ho.
Mm.
9
Sec,
Parti
M,
S,
27
29
22.
2(
4»
4-
24
i6.
»7
5'
28
2
l6.
Medij ^eromotmhHic temponcom^pondentes^Jic fe habent^
Dode :
Simplex pracej^ionis o
Anomdia Jimplex 5
Simplex longitud. Q 7
Anomalia Q annu4 5
Anomalia Lun<c 7
Simplex latitudo ^ p
Mcdia longitudo Q ad hoc tempus medice ^ , explet ex-
quifnefemicirculum. Vnde dubiumnon efihoctempui rite numer^-
tum ej^e.
Pro tcmpore verae Oppofitionis & eius motibus
medi^s & veris inquirendis.
Tempm yera^ Oppojitionis ifinotefcit ex collatis proffaph^rcfhus^
orhis Solis abfoluta Luncz primi Epicycli^ quas beneficio iam htuen-
torum mcdfQrum mQtuum hoc paflo inquiremus^
Pro
hu
i
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
X
22.
0
tAnomdid jimplcx
TTj^osa^- cemriddd.
ScrnpnU proportionalia
Afwmaita Q ccqmta
7rfc>saf« orbisfubtr.
ExceJ^us feqnens
Pars proportionalis
Pro Trjosa^;:!^'. abfolu. or-
bisSolis.
Sex. Par:
5'
t
+8
o
o
M
o
6
o
22
4-
»8.
21.
57-
2.
Pro TTjosa^. primi EpicycliLuna^.
iSVx: Par: M. S.
Anomalia ([ aqnalis j ^g,
7r^o5(X(f.u epicyc/iadd: 4 .24. ^(^,
Collatio 7r^o5a.(p : Solis & Lunse.
Par: M. S.
TT^^osa^: or^w O abfol: fubt: o ii ^6.
7\-^osa^ : u Epicycli ^ adden : 4 24 ^6.
Summa ^triufq^ Trjosa^. 4 47 22,
Prceceditigitur Sol Lunam in antecedentia figniferi^ eo quod
ipfitiS ts-f05a$. fit ablatiua-y idq^ tanto temporis interuallo , quanta
Luna htmc arcum a Sole emetitur. Inuenio autem per Anomaliam
qucecfl 229 fcrepartium^clongationem/ieriinp Horis^ Part : 4,. Mi-
fiut :$^. Secund: 23. ^ motumLufice infuper korariiim a Sole reperio
31. Mm : CT" 40. Sec. tAtprior elofigatio 7utmerum e/ongationis p. Hor :
non attingit m 6. Min : z^r^Secund : t. Fnde iuxta diHum Luncc ho-
rarium mottim it. Mhiuta cr' 2. Secunda minus nouem horis deben-
ttir elongationi reffcndcnti fimmcc ts-j 05ac}:. Sc/is Luncc^ ^t fit ye-
ra e/ongatio in tempore Hor : g. Mifm : 48. Secund: 58. In tanto igi-
Uirtemporis interuaUo pra:cedit ^vera oppofitio mediam : <%mde ^cr^
oppofitionis temptfs incidit in
D: H: M: Sec.
7 20 20 48,
Hi Mq-
lll
Sex:
Par:
S.
o
2/
2P
22.
41
4.
?
55>
2
33-
2
47
f
22.
2
19,
f4
S
U
4
27
28
3'-
Simplex l>rtccej?. aqmnoff^
Anomdia Jimplex
Simplex longim. So/is
^fiomaiia Q an/uu
Simplcx (( Solc
^nomalia Lnn<z
Latitiido Lunccjimplex
Ex his molihus medijs^ liihct indagare yeros mottii Solis cs' Lti-
n^y tcmpori nucra oppofitionis refpondcntes^ hoc patlo :
Pro vero motu Solis.
Sex: Par: M. S.
'ST^^osacp. centriadden: t 13 ig,
ScriipHla proportionalia o it.
Anomalia Solis aquata 1 48 14, 40.
Tr^osadp^ orhisfuhtra: 23 17.
Exce^us fequens 7 10.
Parsproportionalis q 2|.
-TTjosac^. or^/i O ahfoL fuht. 23 i^,
Dijlantia © aprimaY/lella:
Sex: Par: M. S.
Pro vero motu Lunae.
Duplatadifiantia ([ aG
•7r^osa<p. fecundi Epicycli fuht.
ScrHpula proportionalia
Anomalia ^ ccquata
TT^osa^* u Epicjcli adden.
ExceJ^us fequens
Pars proportionalis
TTjosacf* u EpicycU ahfok add.
Sex:
Par:
M.
S
S
P
2
28.
z
2d
30-
0
28.
3
4'
3'-
4
4
S4"
2
43-
I
8.
4
2.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
PrxtenjtitaiLHna.SolkopporittmS. ^o.^uxduplicata.mferen^
da/mta tempore %'er<e ^ Luminarium priusinuento.wteuadatex-
qmfitum tempus oppojitionis.
S. L>ifiantia <[ a fimp. Q 2 55) ,7 2,
V.. I^ifiamia (T aprima Y o 58 3P 54.'
V Pro vero motu praecersionis.
^ , J*^^: Par: M. S.
SmplexpraceJ?. q 27 ip 22.
9. -^nosnaliapracej?. dupL j 22 7
I. Profi. precej^. add. o o 20 2^'*
3^ Verapraecefsio^quinofti^verni.
o 27 4p 47.
Vcri motus o & (T ab iEquinoftio.
Prf/-; M. S.
LocusQ) ^ 26 2p I.
'3 '5. ' Locusi t 26 2p 41!
J 21.
. 40.
\ %
7 10.
0 i|. Tempusexquifitum vcracOppofitionis
2; ij. J-uminarium.
DECEMBKIS,
Die Hora Minut. Secund:
7 20 jp 28.
Poi? we</ww Meridiano Mon-
teregij Prufiia.
j Lummarium emsndata adhoc tempm.fimt talia :
Gra. M. S.
Locus G ht Sag. 26 28 58.
ijJf»;'" (T in Gem. 26 2% «g.
%
lu ^*'^ itixta tempus aquale csr Afironomicum, moda
-vero vr apparentt nonnihtl dtjfert. ^t tgitur temptts hoc rcddatur ap-
parens i confero mottis compofitos fimpUces Solis, ^ afcevftones rccias
ruen loctQ.quxhutc tempori P/enilunij reffondent , ctmijsquiebochi
^ natttutatts Chrtfit congruehantjid^hccpa^fo.
U' Com-
Commutatlo tempons m apparens
& verum.
Motm Jimplices Solis AfQcnfiones loci Solis
compofiti. Re^a:.
P. M. S. P. M. S.
Tempus plenilmi. 266 ^^. 166 5) ^p.
Tempo.C/mfii 278 2 t6. 275) 55: 55.
Dijferentia 248 2p ^p. 2J^6 14 2d»
Collatio differentiarum.
P. M. S.
Differentia aqualitmmot. 248 2p 38.
Differentia afcenfionum z\6 14 2(5.
Excejlus differentiarum z 15: 12.
Huic excef^ui differentiarum^ competunt M. p. S. t. 'vnimhora^
addenda tempori oppofitionis aquali^^t euadat apparens.
Tempus apparens veri Pleniluni].
D H M Sec.
D ECEMBRIS 7 20 28 25). pojl mediam no^emi
Siuea meridie^ ( ^vtmoris efl ) nume-
rando Horas.
D H M Sec.
8 8 28 2p.
Nunc ad temporis redutiionem ad noffrum Meridianum acce-
damus.
DE TEMPORIS REDVCTIONE AD
9ioflrum Meridianum.
TEmpus ^vera Oppo/itio?m apparens iam inuentum rejpondet MeridS-
anoTabuUrumPrntemcarum , qncmReinholdus prccfuppofuit 44.
partmm, jc, mmup. qnodct/i iUe filoitiopraiterijt : tamen exdz^ian-
tia Mendianorum ^quamcorftituit inter Regiomontem zjr Cracouiam
autAlexandriam^ fiibuslocisCopernicmzjrPtolomeus<i;fifunty non
vbfcurepatet iilum, eam, quam dixi, longitudinem Regiomonti Borufiia^
adcuiusloci Meridiamtm Tabulasfupputauit, attribuifie. Si itaq^ hoc
tempus reducendum crit (tdnofirum Mmdmum, quem prafuppono
par^
pambusremoHeri ahoccitfu cr-pl. partibusRcgiomomeOccidentalio^
^ rem j 'vcmmit 37. mhmta vnius borce fubtrahcnda a tempore apbaren-
tt,qnodfHprainucnimusMeridiano Regiomontano Prafli^ correfpon-
i \ *^^*''' '^^ i^^i^ii^ '^'cri Plenilunij appArens zsr redu^Hm ad Me-
9 55, rtdtamm difiantem ab initio longitudinnm, 3^. (r^t dixi) partibus.
i Ij' Tempusexaftum veraeoppofidonisapparens
^ ' in longitudine 35-. part.
DECEMBRIS.
D. H. M. Sec.
i 7 p 19.
Ha^enus ea, qua ad cuiufnis Pleniinmj 'veri mquifitionem
propriepertinent, inquifmimus : mmc ea, qua ad EcUpticam Lnmina-
'•'■Mslxri, riumoppofitmemfolimjpenant^aggredtemtir.
DeSemidiamctris (T & vmbrge.
Ammalia C aqnata 232 partium fere.
mdm Semidiameter (T M. 17 S. to.
Semidiameter ymbra: 4.7 2^,
^nomalia O aqnata tdS parti.
Variatio vmbra fnbt. S. ^4.
f^erusymbrafemidi. M.4.6 S.
Aggregat.femidi. M, 61 S. 4.U
Qupd Pleniluninm hocfit Eclipticum,<:sr dektitu^
dine (T admedinmEclipfis.
Simplex latitud. (f motusefl,
Sex. Par. M. S.
Cr^*'^ t^oscL<^, u EpicycH abfoluta M 4, 6 2,
ifi*>^> * J^erus motus latitudinis (T,
««r^ Sex. Par. M. S.
sim^ 4 3» 34. ??.
/^m Ltmx Utitudo dd medhm deliquij.
M. 8. S. 14. hrealis.
Cnm igitur ktitudo ([ tempoii nyera oppofitionis reipondetts ^ mi-
norfit dggregato Scniidiametrortm LuncQ ejT ^mbrce ^ patet qmd Lu-
na^ tempore huius Plenilwnj i^icurratin n^mbram terra i cr propterca
deliquium Lumi^iis patietur. Qupittrm ^cro in di^am ^mbram tm-
mcrgatur^ manifefiabitur coUatismtccendentibus.
De digitis Eclipticis vel magnitudinc
delicjii}] (T.
Aggregatum femidiamet.
Pera latitudo Lunce
Scrupula reliqua de fumma
"vtriufq^ femidiamet :
Totus Lunce diameter
Digiti Ecliptici.
Dig. M.
19 23.
Dc tcmporeincidentiae & morx
dimididc.
Mm.
J>.
41.
8
27.
34-
20.
Scrupula^erc^latitudi. Lumz
Aggregatum femidiamet.
Dtferentia femidiamet.
Scrupula incidenti^ mora di-
midi^fimuL
Scrupula morce dimidia
Sola fcrupula incidentia
Motus Luncz horarius ^erus
M.
S
29
32
Tempus incidentia^ cr mor^ med.fmnl
Tempm morc^ dimidic^
Tempm midentic^
S.
14.
4^
2t.
7.
42.
H.
t
o
t
boreal.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Pro latitudinc Liinae ad Eclipfis
initium&finem.
Mora dimidia fupra inumta eji,
H, M, S.
« 1$ 48.
Hiic re^ondem iuxta 'verum motum Ho-
rarium Solis^ qui tunc ejl
M. 4. S. 54.
Sed fcrupula incidentia mora
dimidia fuerunt
M. 16. S. 7.
EJl ita^ 'verus motm latitudinis Luna ad
dimtdiam durationem Eclipfis
P. M. S.
t 8 u
Verus motus latitudinis (f ad hiitium Eclipfiu
Dod. Par. M. S
9 o 26 32.
l^erusmotuslatitudinis (T adfinemEclipfis,
9 2 4i 34.
l^era latitudo ^ adinitium Eclipfis,
M. S.
2 ip Borealis.
Vera Utitudo Luna ad finem Eclibfis,
M. S.
Borealis
14
10.
j4tq, ha&enus ea quaad Calculum deliqulj Lunaris kquhen^
dtm necefiaria fuere inuefligauimus : mnc praclpua quadam extoto
fere calculo decerpta, qua integram eius fummam contine-
btmt, breuiter annotabo*
I ECLIP^
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
ECLITSIS LFKJB ^NNO
a nato CHK ISTO i ^ 7 (De^
cembrisdie offauo.
H, M.
Inltium prim^ ohfcurationis
Inittum totiii4 ohfcurationis
Medium totius ohfcurationit
Finis totins ohfcurationis
Finis yltiniie ohfcurationis
Tempus incidenti^e
Tempus mora medi<e
IDimidia duratio
Tota duratio
Digiti Ecliptici.
In lotigituditte
S.
55 ¥
59 50' ^
47 17-
K s.
4 9-
51 39'
S6.
5
7
8
9
H.
I
o
I
?
»5> 2J.
55
5'
»7
47
Semidiameter i
Semidiameter Ipmhr^e
^^re^atum /emidiame. 6^
LatitudoLunse.
M.
Initium 2
JdEclip/ts Medium g
Fmem 14
Loca Luminarium.
S. M.
QinSagit. 26 2p,
iftQmf, 26 2^.
S.
10.
^5-
4I'
s.
10
Sept.
Se^t.
Sept.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
TYTrS DEUQVII LFK^1(IS.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
HVIVS ECLI^SIS CALCVLO
EX TABFLIS ^LPHONSINIS
zs^ Purhiichij.
|h Xhihumus totius Calculi exa^fam rationem hi hac Eclipjiy qualem
^Tabulce PruteniccSy "viri dehac Ajlroncmi(Z parte optime meriti
Erafmi Remhc/diy exhibent. Sed qnia nonnullis magi^ arridet ^'etus
illaliberalttMe Regis Alphojfi conkruCla Tabularumfarrago^ nonnuU
lis etiam Pnrbachiani canones placent^ fubiungam etiamex his "vtrifq^
Calculi fnmmam inhac Eclipfi Lunari: tHm ^t uotis omnium fatis-
jfiat^ tnm ^vt coliatis calcnlis cum apparentijs in ccelop quis eorum o^e-
ntati proxime accedat^ manifefium euadere poJSit.
ECLITSISd EX TA^VLIS
KEGIS ALPHONSI.
H. M.
Digiti Ecliptici,
17 30.
Tempus incidentia»
H. M.
i 6.
Tempus mor<e dim,
o 44.
Liitium Eclipjjsprimnm 7 10.
Initiurn totitn obfcurationis 8 i6.
Medinm Eclipfis totius 9 o.
Einis totim obfcuratio. 9 44.
FinisEclip/Jsyltimus 10 50.
LmttaoVlTT ^'Ip /• Semidiameterui^
Mchpfis ^^.^^^^^^ ^^j Semidia.ymbr^4^
Locus O inGiy. M 7. SAgtt. Locus C G 27. M7. Gemi,
EX TJ^FLIS TV^
BACHIUNIS.
H. M.
ImtiumEclipfts primum 6 ^z. Punffa Ediptica. ■
Initiumtotiiisobfcuratio. '1 ^^. »7 23-
MedmmEcIipftstotius 8 2j. r^ocusSolisSagit.
Finistotiwsobjcuratto. 9 -J. Locus Lum Gemi, 27
FinisEclipftsyltimm 10 14, j)£
"LO
u
■f
DE HVIVS ECLITSIS TEMT^OTiE
IFXTA PROPRIAM MOTyyM
G C7' (f^ ohfemationem.
Eceufui momema huius deliquij Lmwis itixta triplicem cdejlium
motnum cAlcttlum i Pmtcmcum( qtti Copeniicihjpothefibusfun-
Aattir) Alphonfimim, zs^ Pttrbachiamtm. Sed quoniam tamex diorum
quamproprtjsohferuationibus compertumhabeam, miUam cx his omni-
bus motutm fcciindi mobilis mionem ,cxquij(te apparentijs c«!e^ibus
correjpondere, ftibitmgam meamqtto^ de temports momento, qito hanc
Eclipfinftituram iudtco, exproprijs m motu Liminarittm aliquot pra-
cedentibus annis, petitam Jententiam. Feluti fmgttla qtwq^ momenta,
qtiarumlibetQz^ 1 configtiratiommintoto Diario ajiignatarumj ex
bacpropria motuum ratione emendauimus,
Tempora deliqui) ex propria Mo-
tuum ratione.
DECEMBRIS die 8'
H.M.
InhmnEcU^flspYmum 6 15'
InUium totitif obfcuratio. 7 20
Medium EcUpjis totim g 10
Fini^ totim obfcuratio. 9 o
Finis Eclipfis yltimm 10 5^
G. M. G. M.
Locm Q in 26 40 Sagit. Lun^ in 26 40 Gemi,
(tn longitudim
P ^j^Jocorum qu^e
\ft ^5. partin.
Ccetera fe habent fere quemadmodtm calculus Prutenicus pra-
huit. Nunc oHendam qttomodo explorari poj^it, an h«c tempora iuxta
nojiramjententiamjint Apparentijs conjbna.
/3 QT^
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
QVA %ATTOKE IfOMEKTFM (DE^
LIQJ^II OBSERrANDFM ERIT: ET
quomodo tnnotefcat y an noBra mo^
tuum ratio apparenttjs com
^ruatnecne.
|h Xquijiu momentd deliquionmy ex Horologiomm fonitu ^vel clep-
^Jydm determinAre , im^oJSibile ^ a Mathematica ccrtitudine alie-
num eJSe arbitror. Et Itcet multce fint ^ia^ idaliter longe exaffi^
us certiufij^ fi:iendi : tamen nulla efi commodior ey exquifitior quam per
objeruatam StelU alicuius ^ notum locum babentis y altitudinem fiipra
HorizQntem ^ quam habet tempore , quo Luna ^vmbram ingreditur
ts^ abcaprorfm liberatur : prajertim ex ijs Stellis ^ qucetunc tempo-
ris non longe ab Hori;^nte Orientali ^el occiduo remouentur , mag--
namq^ habent Altitudmem Meridianam. Per datam e?nm StelU
boc pa£io altitudinem , beneficio fcientie^ triangulorum^ex Sinuum Ta-
bulis^ ^erum temporps momentum indagari poteft. Qna autem ra^
tione hac operatio procedat ^ nimis longum foret^ nechuius loci eft^per^
tra^lare: fed apudalios^ rudiores pa^im inuenient. Vt tamen /Jr-
tile certo experiri liceat j an tempora huius deliquijy ex propriamo^
tuum Q (isr i ratione aj^ignata^ ueriora fint reliquis y ar propius
Harmonia motuum cceli accedant , annotabo quarundam prcecipuarum
fixarum HoriT^nti ^icinarum altitudinem ^ quam meo iudicto obti-
nebunt iuxta initium zjr finem huius deliquij. Medium enim obfer^
uari certo non poteft. Has autem Steliarum ab Horiz^nte remotiones
Honfcrupulofius quam in ipfis gradibus cs^ eorum femij^e^ perfcrutari li-
buit. Maior enim fubtiUtas hoc in loco otiofa eft : tum, quia ha aititudi-
nesfolummodo ht Latitudine locorum ^6. graduum locum habeanty es"
SteUce Horiz^ntj ^icince yixin duobus Minutis temporis ^ femij^e gra-
dus eleuentur : tum etiam^ ob Fixarum^ exquifiti nondum cognita loca;
Infintmentorumqnibusaltitudines hacommuniter capiuntur yix
prcecifiorcm quam in ipfisgradibus^ ^eleorum mediet^te^certitudinem.
^LTITF!DINES ^LIQFOT FIXA.
HH. KFM AD MOMENTA ECLIPSIS
iHxtapropriammtHHm ratioftem.
CapHtGemi, meridia. elenatHr 13 Grad. ante Me-
ridianHmfupraHori^memOrientakm.
^("'vetk "^^*^'". P''^^'^ ^^P"^ ^^'"^' ^o^^^lii eodem modo eleuatur ig Gr.
^i»kti. Mmionis Lnna. Aquila habet altitHdinem pomeridianamjupra
rjfioi^fj^g^ HoriT^ntemoccidentalem t%Partium.
vijitnr Lyrafupr^ eundem eUuatHr partihs j^f .
"^f*» «|A CapHt Gemi. merid. hahet altitu. 2if ante merid,
' 5^*"^ Inmitio totiusoh^ ^P'*^ ^^^^' ^^P^^' ^'^^'^t^iti. z6 part. antemeri,
"^- fcHrationis, ^^^^" ^^^^* altitud ante merid.
'tm m Sti Shtifier pes Orionis habet altitu. to. ante merid.
i,(xSmmlt ^^^^("''''volanshabetaltitHdpomerid. ppartium*
InfinetotiusobfcH^ Canis minor eleuatur G ,7 memerid.
■ LL r^tiom< Canismawr 4 part. cum | antemerid.
«/njJ» rattoms. ^^^^^^ ^^J^^^^ ^^ .^
m * ^ In yltimofine totius ^^"'^ ^^"^^^ dtitud. P i| ante meril
'hmm^- Eclipfis Cor Leoms habet altitud. ii^ ante merid.
Lucida Hjdrx habet 2 Grad. ante merid.
i
puknti» fjjfjc ^ yj,^^ altitudinis obferuatione aliciiius harum fixarum,
wm> tempore debito huius delitjuij, periculum fieripoteff , -vtrum nofira
«r,/#f f motHum ratio, experientia confona fit nec ne. Atj, ha^enus AHro-
n&jnm ^ nomicam confiderationem huius deliquij abfoluimus : nunc Afirologi-
(am aggrediemur.
m
40
CON-
COKSTITFTIO O^^IVM COE^
LESriFM AD TEMPVS MEDIl
deliqutj Lumm ^nnj 1575.
DECE MB K IS die 8. Hor. 8.
Mi. 10. PM.
IVDICIVM ASTRO.
LOGICVM (DE EFFECTWFS
hutus deUqiuj Lunaris.
WEMABMOBVM INTER OMNES
HceleBmmcoypornm co77greJ?us , nnlli euide^itius oculisin'
WcHrrunt^ quam Solis ar Luna Ecliptica: copulationes aut
miametrationes : Tuncenim clarij^ima illamundj Lu-
-^mina^ orhata luce y dirum mortaltbus exhihent ffekacic-
lum : Ita etiam nuUj alij fiellarum congrejius ^ ^rl con/rgurationes
euidcntiores cjr certiores producu7it effe&us , quhn Luminarium de-
fecliuce co7nmtxtio7ies. Quapropter Ptolo77ieus,^rtis huius Mo7iarcha^
deliquia Z7iter maxime ge7ierdles caufas eorum, qucc in hoc inferiori orbe
fin7it ^7iu7nerare 7iondubitauit. Tefia72tur etiam om7iium temporum
h^iorice^eclipfes prceferti^n Solares^ aut euidentes cjr mag7jas LunareSy
nunqnam carmfe infig^n aliquo euentuu7n effeHu. Quapropter cum
hcec Lu7ia: eclipfisfit ad^nodum tetra cr' 7nagna ( Lima e7iim tempore
medijdeliquij^ tertia ferepartefici corporis eclipticam attt7igit ) 7ion du-
hiumefl effeclus etia^n i7ige7ites ^ euidenttores^quam in ^ulgaribus
Ltrna exigui^obficuratio7iibus yfubfequtituros.
Suhitifigamitaq^breues conie^tiras de cjfe^ibus huius deliquij,
ex Ptolomej doffri^ta ( cttius tanquam optimj Artificis ^efttgia fiequi
libuity cii7n ipfiemet rara^n hac in parte hafie7ius habuerim experie^iti^
am )qua7n Itbro fiectmdo Quadripartitj, tradidit.Dicamautem^^ipfiius
imitatio7ie ^primoy de domt7tantibus fiellis. Deinde Qnid portendat
eclipfis i Qntbus popnlis regionibus^ Quando efifeUus 've^iie^it.
DE (DOUm^KTI^FS
STELLIS
YJLa7ietasgnbernatores ht hac ecltpfico^iftittio ^j, cr' aliqua cxparte
Habet e^mn Mercnrius plnrimas prarogatiuas in ecltptica coslifigu-
ra. Nam in loco deliqnij DoTnicilinm zsr Trtplicitatem, ideoj^ Carpenttm
vbti7iet : zsr exqnifiite Luna deficie^is^ in ipfius Antificiaobedte^nj reperi-
tur, proxtmej^ illtus oppofito appltcat. ^dde quod in a7igulo fiequente
/C deli^
deliqnmm ipfum^ Tcminum popdeat. Saturnum Vero confortem in do-
minio fecimns^ eo qmd is^ locum Mercnrij dijponat : vnde ilic phirimtim
in SatHrniam natnram , cnm fit yerfatilis zsr Protbeo mntahjltor, dcge-
nerat. Habet etiam h ingradu deliqmj Terminnm zs^ Triphcitatem 30^
Luna ab ipfin^ oppofuo dc/apfa ^ ad ^ ("vt dixi ) ^ defintt.
Inter fiellas antem fixaSy prtncipem locum tn dominio obtinet
Propus.^qn^efi fiellainextremitate pedisfiniSin Borealioris Gemini.
Hcec enim fiella^ partiliter admodnm tpfi loco eclipfis afitfiit yes" eodem
die^ ergct Solem^habet exortH -vejpertinnm. Etfi autem hac Stella exigna
fit : tamen ob infignes eius ^ires ab antiqnis Afhologis pra ccsteris
notatay cr* pecu/iari 7wminc donata fnit. Ob "vicinitatcm emm ec/iptka
hanc pra alijs efiftcaciam fortitam efie njirifimi/e efi. Habent etiam
StclU fix(e ^ qna cardinj antecedentj Mcdio uide/icet cce/j afrfinnt^fnas
figmficationcs j hiter qnas Capnt AJednfe princtpem /ocnm habet. t^it
qnia non prope accedtt ad Meridianj /imitcs^ imbeci/lius efl eius domi^
nium. J/ia; qnoq^ qnce angn/nm feqnentcm obtinent^ Horofcopnm nuide-
licet^non exc/ndendcCy qna/esfn?u^Sinj /ncida in ipfa /inea Horii^ntis re-
pcrta ^capnt Hjdrts^ (:jr cor Leonis. ^Atq^ h<xc de Ste/lvs domminantibui.
QVI(D SIGNIFICET
ECLJPSIS.
\Jj£cec/ipfps Lunce^ in extremitate Geminorum domum yndecimam
^ ^occnpans^ ob '^principa/e dominium cnm participatione %^ yidetur
inter hominesp/urimasfraudes, impofiuras ^ callida confi/ta ^technas ^
perfidias , zjyfucatas amicitias excitare : eorumq^y qui afiutam uapido
fernant fub peffore ^vu/pem , miras metamorphojes. Qnantum yero ad
pecn/iarem Mercurijfignificationem attinet y ex Pto/omejjententiay om-
nia impetuofafignificat j /atrocinia^furta ^ piraticas inuafiones : quceda
etiam circa Sacrorum ritm^ regios reditm portendit. Imprimis yero
njcntorum turbn/entiam, co?ttrarietatemy ^ inflabt/ttatem fufcitat^ fic
titatemj^ aeris efiftcit:nonntinquay etiamfu/mina ejT flammantia immit-
tens tonitrua : frtigum etiam, ts^eortim qticc ^fibtis htmanis apta ftmt
pentiriamportendity ynde anona caritasfames atq^ a/ia ftmi/ia incomma
da feqHunttir. Saturntis autemdijfiofitor^yunaipn dominio conforSy ex^
i/ia^ inopias, /tcffuSj moerores (pra/ertim qtiia /una deficiensydomtna efl
duod^dmi iQci ) mimttir^ In acr^ ingens frigm z^gelti^ nebti/oftates
gbfiu-
(f
m
mift
Wtfk
tih'
miim
M
^jw;?/ vhfatritdtet, indm^nhdtet yfttiltum icvftdlet, ^ niuinm importtmdm
Wmm copidm Cjftcitiin mari^ero ndtifrdgid^dtffidks curfus^ (^sr ingenti^
"^^^ V pericuU omindtur.
Infiper, tjnia Merctmus principdlis huiusdeliquij Almtiten ^ Sd^
ttirnidm( rjt dixi ) induens ndturdm, c<r quddrdto Mdrtis exaqtii-
^^'0 nkkt noftidlj tropico figno Ufus j in fextd domo y qtia morbis db Ailrologii
Qmiriu deputdttir , extilit : idcirco ^drid ejr perictilojd worbommgenerd mtnt-
'^^)^sokin tattir^ prafertm ^ero, ex ijs^ quce ^zntio ptilmomsortunttir , yt tufes
^'l^m^ui dijficiles dnheldtioneSy Tabes^mdrcores^ fimiltd. Febrttim inftiper di-
^« mm uerfd CiT ^variagenera^ dtcj^ his conformes ccgrittidtnes portendtt.
^m\\f,u Qtue dutem fupra dixi de Regijs reditibm dtit ftmilibus^ cx Ptolo-
^ih itm mei fentcntid d Mercurio fignificdrj'-y ea haytc ob cdtijkm maxtme robo-
#««t,k ranttir y quod ^^^ ynd fit deltqtnj cr fectmd^ domus ( qua: lucro cr' his
mUh At fimJlibus prae^ ) dijpofitor^ er' d Mdrte I4 dfpectu Lvdatur.
tj} m im- Principdliter dutem ex hdc eclipfi contingente in figno derio zs^ yen-^
ifmiilii' tofo^prope fieUa^ fixas in pedibus Geminoru^de ndtiird tnprtmis Merctmjy
Hori^^nttSK' yentofas cs^ tempeHuofas^prcefertim itixtd Proptim ( ^vt dixi ) SteUam
peculidvemfiiper ^entos turbines hdbentem fignificationem. Et
qtiia '^'zmd deliqtiij domtnus exi^lit^ipfdmq^deficientem Ltinam pdr-
tilj cr exqtiifitd Anttfcta mttietur^ ^vnd ctim oppofito ( ctii Ltmapofl'
modum applicat ) dJpcCtu ^ itcdico ^ njaltdas zst crebras yentorum fu^
rias ftimmo impetu Mdrid terras ttirbantes^ excitdrj^
mmu
^ ^ ynd Etirus Notufq^ rtient^ creberq^procelltSy
^frictiSi ^ "Vdftos "voluent dd littora fltiiius.
i^^ Ti/i/ifl Mcrctirij enim Stelld ( yt Ptolomeus qtioq^ afierit ) peculidrem
tm hdbet ftiprd uentorttm impetus tempefidtesfignificdtionemifed ificon-^
'n^m^s^^' iiantiam qudnddm cr yarietdtem dddit , nifiqtiatenus hoc loco d hj in
'0: fd ttiius nattiram ( yt dixifuprd ) tranftt/fiabilittir isr firmior redditur:
pmym Impetus tamcn atiget ti Mdrtts dd iUum rddius. Adde, quod in omni-
(0it,\i husfere dngtilvsfigtira coelj, tempore medtj deltqtiij reperidnttirimpettio-
lium^it' fd zsr tempeHtiofd fyderd : m ^fcendentCy Cdnis Matoris Iticidifiima illa
g^jng fimtilq^ impettiofifitma : in occafuy Aquila : m Imo dutem ccelj cdrdine,
^ Ar^uri fidus tempeHtwftim ; ^^t nefcidm^ dn plui dd tempcfidttim
ryentortimfignificdtionem dddipofiit.
d Hinc quantd infommodd terrd mdriq^ feqtidnttir , quiuisfdcili
I^z ht-
mtelligh : k mdrj prafenwt calamkateS crehra or mdgnce, ob mufragU
^ pericnlofoi mHfgationes yidj^potipmHmoh g inUpricorm conUi-
mionemfponendnntnr,
Scepe fuos natos plangent ad littora matres,
Sxpe fiios tgnes depofcet ab xqtiore coniunxy
jEqnoreufq^ Pater tantas mirabitur yndas.
H<ec ferefunt, quce ingenere, hac ecltpfis^fignificare, mihi, Ptolc
tnei yeftigijs inharentj, ^idetur. InJ^ecie autem hac in parte, aliquid
pradicere, admodum dtftcile cjl, zjT ab Ailrologi camjmunere alienum,
Idtamen conclnfionis loco monere njolo , hac zsr alia , quacunj^ tlla ec/ip-
/isproducerepofit, peculiariter in humanumgcnm^noninaUa animan-
tiafauituraiprajertim Regrbus zsrPrinczpzbus,ali\fj^in fubltmt fxfiigio
mundana infolentiapofitis, ominofa efe :idq^eam ob caifam, quod Lu^
na in Gemmisjigtio humano es' bicorporeo deficit j esr ^ltra cttratj^ deli-
quij locum, humana conftellatione s repenuntur , Erichtbotiij 'videlicet
at^ Orionis. Sed de hisfatis : nunc ad reliqua accedamui.
QVl^VS ^^EGIONWVS ET ^Q.
PFLIS, ECLIPSIS SFA DECRE-
ta portendit.
"^Egiones terra traffus, inprimis cumfigno ipfws deliquij, Gemi.
nis,rvidelicetAjfimtatem habentes.exparte etiam tUa qua cum Ca-
pncornofigno a domtno deliquij ocupato ^pecultariter efeaus huius deli-
qtiij experientur. Tnbmt atitem Ptolomcusfigno Gemtnorn^Hircaniam
^rmjntam, Cyenas, Marmariam, or inferiorem ^gipttm. Recentio-
res A%-ologi addtdertm Sardtniam, Longobardiapartem, Flandriam,
Brabanttam, Vtrtenbergenfem Dticattim. Inter rvrbes inft^niores 'veri
(f^>nimsattribuerunt,Cord!ibam,rtterbtmAfenam,Ttmnum,r^^^^^^
las, Regmm, Lotianttim, Brtigas, Londtntim ,Mogtmtiam,Kitzin.
gum,H.i;;ordtam, Bambergam, Noribergam. Sed de hoc nemionon
putofattscertoadhucconfiare ipfis A^lrologts;propterincognita Remio-
rtimz^ rvrbitmmttta. Pattctfiimiettamreperiunttir , qtti ab exteri.
entta htitus rez certtttidtnem dtltgenter inqtiirunt. Obfemattim tamen
eft Gemt. figntim,fupra Nortbergam pectiltarem habere fimificattonem
f iones Qon^ref^m Pkmtmim ftiperimm , ^el ccltpjes in eo conttn-
gmt*
»-"o«3;7,. gmtt. rndeetUmhatEclipftsfincdnhio ^onhcrgcnfihus dianM-
tatur cxftns dccrctts :fonc etuwtpcflcm.obfgmlm^nmtrtgntfcM-ioncm
! 11 '^'"''^^ AW;.v;<«./« fcxt.aMams
qmdrato, cnj apphct Mtm. Scddc hts omntbtts ambtgtum mod,m-
^''Moc^ittidicttim^ntjtqtiatcmiscrcbraexpcrtcnttaftdfluttr.
Rcgm tfipcr,^optdatlltiftriora,qttortm Rcgcs , Dticcs , attt
^'""KPtdc- ^''msmodogttbcrnatorcsmodcrni, tcmporc ftta natttittattsm coelj ctd
'^'l^lknwn dcfcaitmm habticrc; hccc etiam, cxPtolom^j fmcntta
ej/caibus htiiui ecltpfs obnoxia ftmt.
»«iiia(tk Efiqtitdatn Phabcttis Haros.,Btiaorem cxercitits Ohmbici, ter-
»^.««;. '^"ff"' '^'^''1' > <^^i^^io 'vctcris mcmor prodtmni, dceani
'^'"^^^''"'fH^calcttrat^Montcfi Im.atitc) Solcm ccqtialttm dtc-
KfiL '"""^ ''f"'""^' # ^^'■■^^^^^ abfcondtmt : hic, ctlm brtmtm
'^fflesprodtrct m atiras , Sttpcrtm cr legattm , Jrcts bor-
■%i 'Hc<^hcMcm<^Kcgcm,mtpfaarcc, rcgali Solto ^propc hanc cocli
ftattoncm , qttam Dtana nttnc cculos ptidtbttnda contammat j con-
ftdcntcm, ccctertjcj^tmpcrantcm, ^vtdtt. Jpfa ettam tunc tcmporis
T ])/). tjnthta,Oceano F;fcs Jatrljs mcrgcme ftib^vndts ,^ ftii„tctMtis
■ i r ntinc mccftim jcmoppcfttis torttts aj}tctcnte oculortm rad.js. Qtta-
.U. p>-optcr, nonntdu, cx dccrctts hutus dcltqutj, tllj, csr Popults, ac cttit^ti-
'^"'''/'^■^Jf-toJubdtttsportcndt
'ifj, Gm. ^"'.'^ '''^^^"^' habettt, ccelcftta Ijdcra 'vcrj.
tmm(i. , /f' f ^^^" ^""^l"'^^ ' inprtmtsgencraltbus calamitatibus, qua ber
tetoi- T"' f f ^«/''''•^^«^•'«^«'^«'^«^^ erum ; qm tcmporc fua: natitntatis
iBnmm, ^'^.^ph^t^^^P^flffertttxt^
mhcm. ^ '-^'-^ff moramir,rvbt deltqtitumftios cfe6{tts productt.
ufldm, ^nttngcneraltotts malts pcr hanc Ecltpfn dcfgnatts , non fubtjci-
Lmm rT ' T P'>-'f""' "^"^""^- ^^on tamcn habent dcltquta
Zm ^r^''' '^"M'^ ^pnuatos homines tantam ftgntjicattonc ('z^t ibfemct ob-
mmm ^dmtmflrattone pofitos: e^ qtM Ltimtnana, tttter rcltqtiJs Stcllas,^i.
^:^b::^::^~^^
jf(00>
"1 SEJN.
( I
QVJKT>0 INCITIENT EFFECTFS
biint.
PTolomais ( qnem nobhk d^iudiundis huius Eclipfis efenihus po-
ti^tmam imttAndum dnximus )ber difiant^um locj defeffmj ab Ho-
ri^nte.mitium operatiomim rinutur : perhoras 'vero qmbus Luna
in ymkd moratur , tempus dnrattonis efcEinum pronunaat. luxta
hancigitnr Ptolomejfententiam, effeam hnius Eclipfispojl tres menfes
cum dimidio, a tempore deliquij , jdcj^ in Martio Annj fequentis i ^ 7 4
inchoakmtur. Durabunt autem fere quatuor integris fequenttbus
menfibus^inmedmm-videlicet lullj ,eiiifdem annir^'- eoquodtuxta
Prutenicam calculj ratioitem j tota duratto de!iquij,quatuorferme horas
comple&iitur.
Licetautem ,nonignorem plerififiifcffam ej?e hanc rattonent
Ptolomaicam,deinquirendotemporee0nHum itt Ecltpftbus ; eo qtiod
nonfatisfirmis-vtdeaturfundart rdtiontbus: tamenab autorttate ejT
fententia Ptolomej, hac quoj, in parte mihi non dtfcedendum dnxt
quamuis, ipfemet pritts dubitanm hancrationem non fatis firmam
C^fitftciemiiusntxamrationibus efe:fed poflea, crebrd expertentta
melius inmtutus , didicj, Ptolomej hac in parte fententiam.-uerttatj
confentire : ^t quod de Hippocrate aftrmat Galentts , illum , nihtl leue
cy fmeprofundo intelleciu atq, arduo confilio fcripfifie ; td de Ptolomeo
etiam Uftronomorum Principe, es' Regia fiirpe A^gyptiaca prognato^
werifitmf dicjpofiit. Ncc in Astrologia , 'vt in alijs fctentijs, attologta
quxrend^e fimt :fed faltem experientia crebra zjT rard fallentj , mha-
rendtm.
Vt autem, euidentius demonflretur, id quod dixi, Ptolomatcam^
hancrdtionem in inquirendis initijs efe^ftmm deliquioru, 'veritati atq^
experientix confenttre : enumerabo aliquot exempla , qtta maxtme funt
ilbifiria inter noHras hac hi parte obferuationes. Qnpdetfi a noftropro-
pofito ^ideaturaliquo modoalienum : tamcnnon diftdome harumre-
rum amatoribus remgratam fa^urttm.
Anno 1558 die tcrtia Aprilisfafta efi Eclipfis Lim. 'm ugrad:
Librttqua fuos efenus inchoabat Menfi Septembrj,eiufdem annj,mxtx
banc Pti,lomej rationem. Cumj^ Carolus Quintus Imperator Romano-
ruttt
/0"
(fvit
tusfrm
mkt
al
fuktli
hdtitm
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1 61 2 4° (LN 429 4° copy 2)
'jmkm
ittc utim
!n(lu»j Jkxi;
t4
rtm ^uguUij^imus, m nataluia con^iitutione kahcrct Lunam Jpkcta
isr" 'Tjitallgnjficatncem^ in JJcendcntis fere line^., t;i qiudr^to exovafito
hnws ddiqiitj.m iz rvtdcltcet parte Capncornty tdcirco die 21 Scptcmbas
idem Cccfar Carolus diem obijt: quo ipfo die.m Mendtano -c^aHts 1 oletam
^bi tunc Ccefxr morabatur , kccc Ecltpfis ex Ptolomcj decrctts fm effcc
tus producere ctzpit: nec tllo anno ^lias ftineflas kabtut direcltones njUt^
us locj ^Apkettcj ad ^Anaretas ^Uos i ^t dtibtton nonfit tfcamEclipfin
€ius intertttim prcsfigntficafic. Nec retioltitio admodnm exitialis eratji
eaqtiiddetrimentj^fcl bonj adferre pofitt, quod apud me magnum efl
dtibmm.eoqtiodcerttimmomentum^qtio Sol adlocum Radicis retiertittir
ita exqtiifite protit koc in loco optis cB ,fcirj ncqticat.adeo yt calculus y^-
penumero in plurtmis korts aberret. Sed de kts altbj coptofttis.
Anno 1558 die x% Aprilis.extttit Eclipfis Solts in 7 parte Tattri.qti^
efi^e&us fiios dtfiulit ^fq^ mfinem eitifdem annj cjr fiqtientis prtnciptum
ex Ptolomejfententia. Ctim igttur Serenifiimt^ Kex DaJttcc CHKISTU
ANFS^ pia memoria^ eius nominis tertius^ itt fua genetkliaca C(clj con^
ftittittone kaberet Luna Apkcctam( eo qtiod ipfa^i^i nofltirna genefifitprd
terram m ^ndecimo loco efiet )vn 7 gradu n , vi eodem exquij) ^^oco
ybi SolkancEclipfinpatiebatur :idcirco menfe Decembrj in grituifit^
mtim ftineiitim incidcns morbum , ipfis CaL Janttarij annjjeqncntis
ili^us PrincepSy re zsr nomine Ckri^lianuSy ^ntam cttm morte mtitauity
ingentj ctim totitis Danicc cjr adtacentitim Kegtonum luflti. Nec tlle
to anno Apketicortim locortim ingenefiyllas meletiolas kabtiit direCiio'
fteSp qtice ifi!:eritumfignificare poterant. Imo Ltina^ principalis Apketa
fua dire^ione adcorpus louts^^vitce cy ^valettidinj amicifitmt m propria
Exaltatione locati ctrca idtempus applictttti^vt dtibitim non fit kunc op-
timumPrincipem exkac Ecltpfi eo tempore ^ qtio ex Ptolomej ratione
efie^us prodtixit^ Anaretica kabtiifie indicia.
^dde^ qtiod Ckriftiernus eius nominis fectindus^ olim^ Dania:^Stte-
cia ^ Nortiegice Kex^ ttinc atitemtemporis multis a?tnisin ctiilodiaob
tyrannidem feruatus^ patilo pofi^eodem Menfe^ dtem futim obierit : idq^ ex
etufdem Eclipfis decretis tllj portendebattir. Is enim^ ingenetkliaca figti^
rd -^partem Scorpijf qua crtidelttatem morttm effecit) in Afccndcnte ka-
btitt.Vnde Solis Ecltpfis kacexqttifite in oppoftto Afcendentps locjApketi-
tj illj contigit i ntiUts^ eo tempore maUuolts Apketaruminddemibus di-
re^ionibm.
Ann;^
vii
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuesl LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4°copy2)
IHi...jiii).?f
Anno 6^. die 7 NoHemhris y Eclrpfabatur Lmta In grddn
Dodecatemorij }i , prope Pleiades ^Stella^ htimtditatHm cr' pliimarum
effefirices. Quapropter nonDhjcnre vndicahaturjjanc Eclipfin^pltirimas
in aere hnmiditates crehras pliiuias , aliacj^ hnmida metheordporten"
dere : quemadmodHm.yios^ettam Lipfi(Z tmic ter?poris Stndiornm gratta
commoratjyprcedtxtmiis. Inccepit autem hcec EcLipfis^iuxta Ptolomej
dofirinam fiios effe^ius, primum in mtio luhj annj fequentis. Quaprop"
ter eodem temporcy a die 4 lulij annj 66. incoeperunt CQ7itirtuce fermc
pluuice^aenfq^ydus zsr humidusJlati4S j zsr durauit talis confiitutio per
aliquot fequentes Menfes: quemadmodum etiam ex Ptolomej mente tunc
temporis yaticinatj fueramus.
Pari ratione^ anno fequente^ EcHpfis Luna contingehat in t^gra-
du 8 die 28 Mefifis O^ohrii ^iuxta Orie-ntis limites. Quaproptcr ex
Ptolomej iudtcio effe^us fuos ftatim inchoare dehuit. Futt itaq^ tota
hyems y quce fequehatur yplurimis humidttatihus plena ^ es" ^ventis ac
raro frtgore referta: yelutjtunc temporisyRofiochijcommordtus^hanc
Eclipfiny inter alia^ hcec fignificare prcedixeram.
fff^ecenfui aliquot euidcntia ejr certa exempla i qucz demonUrdnt
Ptmmaicam rationem in inquirendis initijs efife^uum deliquiorum ex-
perientice confonaefie. Quapropter^ eam Studiofis harum rerum commen-
datam ^ 7iec temere ahijctendam "voltimus : donec meliorem ma^i ex-
perientice confonam in eius locum restituant.
tAtq^ hcec ex Ptolomej decretis, de ejfeElihus huius deliquij in me-
dium adferre uoluiy quatentdi nohis^^nuncjn mentcm incidere es' tempo^
ris Occafio ferre pottiit. Hortor autem omnes iuctindifitmce illj cs^ "vti-
lifiimcc Phtlofophice Prognofiicce additios i ^t fedulam 7iatiertt operam
fnohferuaytdn a^irorum effe^thus : es" ah expericntia non futtlj alio-
rtim autoritate fua iudicia petant. Hac e^iim ratione Nohilifiimam
hanc Artem a calumnijs imperitorumf qui cihn ipfimet hac in re ?iihil
egregij prceftare pojiint^ maledicendo alijs fihj laudem qtm-
runtj^vindicahunt^ tArtiq^fidcm^ fihj
laudem compara-
bunt.
m
IN VRANIAM
Elegia Jutork.
loctisad ^nceproperantesfluminis Ipndas,
JJpiciesy Mu/as hichabitare putes;
Quo non fertiliory quo mn iucundior extat,
QuaDidet ^rEloum SCJNIJ totapolum;
Scania diuesopum,ftud/j/^ exercita bellj,
Et decus (iy T>anigloria prima foli ;
Hunc nemi^ iDmbrofo circumdans yndi^flexu,
Claudit in aprico molUa prata finu.
InmedioJpeSlandadomws, cuiprijca VetuUa^
Concejsitnomen HE^^IS habere VAT>L
Hanc, olim, yafris turba ifjtgnita cucullis,
Incoluit,fingens l^elligionis opus,
(Dum Q^omanus, adhuc, populo, /ua Sacra, Sacerdos
V mderet, ((jrpretio Tartaraclau/a forent.
^fl '^bi nunc fervs, ^Dtjs fic ftatuentibws, annis,
(Dania Tontificum Jfreuitobireiugum :
Hfec quojj lucrifer^e pietati turba miniflrans,
^rotinm efl illo cedere iufla loco.
ISLunc tenet antiquo 'B1LT>0^^VM Janguine, cretus
STENO, T^rofapiiegloriamagna/uie.
Steno fuie 'Patri^decus, ertutatorhonefli,
Quofera 'Barbaries, yijidice pulfa,fugit
Teflantur V metos imitantia Vitra labores,
Qu^ Criflallino clara colore nitmt.
L> Teflan»
Teflatnr celehriSj prlus ^rs mculta, T^pjrl,
Culta [ub aujptctjsreddita Stenotuis.
HyfC ego Stenonj, qiibd noHer yiuunculus ej^et,
Temporedum lon^o,iunclii^sm ccdernorori
ForteperDmbriferi€ di^rejlus limina Syk^,
Solmadirrt^ua4 expatiabaraquai.
Solerat Mefperias fe timc mif^tirm tn yndas,
Lunaj. noElu rnos accelerauit eqtios.
En T>EJ: ( nefcioquce ) cado delap/a /eretto,
Trotiniis hicoculos conflitit antemeos.
Extimui, rt^ido flabant horrore caj^iilj;
(Donec, quos dederat, ftiUulit ipja, metus.
^ommetum, dixit, nec no?1:ros effu^e^mltu^,
0 lutienis, ftudtjs non abi^ende meis.
Siwi T>ea, ( fi nefcis ) qiueclarum nomcn Olympo,
V\A1^1JE, qtiodm hocflt mea cura, fero.
Inter ApoUineas , fttauiJlimaNumina , Mtifas,.
ISLon me magnantmo charior^vlla louj.
Quaiis enim terr^ decliuis, celflor £€th'er,
Imnwifis fuperat, iu^era partia , ytjs:
Sicc^o, ficnosiras, tollo captitante Sororesi
I^nofcat diSlis, Cailiopeia, meis.
lii^ etenim Ipanos 1)omintim cantare labores,
dlegna, Voluptates, 'Bellaq^dira, folcnt.
Et qu^prceterea mifero peragimttir in Orbe,
Cuncia per exiguos mox abolenda dies.
Aft e^^o reslferno Terrceg Hominumq. caducas,
Scandere in JEthereasflatmea atra Domos,
Ee
I .
I
f
Jt
Hii
U
Im
I
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Etfuhlhm Tolo caputy y>ltra nuhila to/Iem,
Cumlouey ca:lestjperfruorMihrofia.
lliicperpetuos Mundifeptempiicis Orhes
S crutor, isr ajsuinis Siderafueta y>tjs :
Sidcra diuinj tefiantia Numinis ^rtem,
Qfia pofiiit ^afio candida teBa ^olo :
Sidera yentur/ iamdudum confcia Fat/,
Con/ cia f^pe honi, con/cia f^pe malj :
Sidera qucc yohis etiam fua iura mintjlrant,
Multa^per tacitas dant^ «^^^^'^^ yias.
Non tamen kec Jnimum co^unt ratiorie fruentem
Namfacitarhitrio, qu^lpolet, iIIe, fuo.
At quiaperpaucf ^tionts tramite currunt,
Calica perpaucisfle&ere Fata datum.
Hinc e^o ycntura.s mortalihips indico clades,
'Pr^ui/um DtpoJ^intarte leuare malum.
Talihm ohleftor, junt /jcec mea maxima cura, '
2«'f nec in cetcrnos/unr peritura dies.
lamputononqu^resqucejimj quaimunia ^ejlem,
Quamq^tnter reltquasfim decorata iDeas.
Sum ta7nen /?is ( fateor) re tantum yi/ioryna,
Cu/pa/ed /yatic /oommum , non mea cu/pa facit.
Qupdpauci in terrisfint, qui mea caftra /equantur,
CaHra quidem fegni non adeunda pede.
l//is Ttirha frequens, /ucro/limu/ante, dicataejl,
Quodfaci/es /jaheant in fua cajlra '^tias.
Q^'s quoq. morta/es, mortalia pe&oracurant,
Ccecag tmeHripuIuere corda gerunt.
memhu antt^uum^enero/i temporis ^uum,
Quo meus hi terris cultus, honorj. fuit.
Et memini tempiiSj quo celfa peratria ^gum,
hiter honoratas m^rediebar opes.
Tunc etiam jolos %egcs Del^e^iius ortos,
Fas mea ( tantm honorj tangere Sacra,fuit,
Tu quoj, nec noHros olim auerfatm honores,
S^epe daha4 aris thura adolenda 7neis.
Siepe fub astrifera Inftrantemjtdera noSie
V^idimm iisfiet, dixitjpolloj tum.
{Dixitj <ur ingentem mox Jpem concepimm ambo,
Te fore perpetub qui mihi thura daret.
Te forej qui rigidis coleret mea Sacra fub Vrfis,
^edderet tspatrioe fideranota fiice.
!Donec in arcanas V ulcanj laberis Jrtes,
Et pera^is Sacro multa paranda foco.
Trotinm incapitnoUer "^tilefcere cultm,
Tunc honor, Vranice, nuUm, 'iDtantCj fuit.
Id potuiperferre tamen, namq.i^fua terris
Sidera, fideribm non inimica meis.
Terra fuos Soles, isr habet quo^ terra {Dianas,
Et reliquas Stellas continet illa fua^s.
Quicquid enim fupra , totum quog clauditur infra,
V nltm ijr ambobm Orbibm ynm inefi.
Sidera fed terr^ qu^dam traBanda Vtdentur,
His licet igniferj yis patet arte S)ei.
Noftra oculis coelo fulgent fi>eBanda fereno
V ires, non oculi4, cernere Mente licet.
h
En
B
Ih
ErgQ
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Er^o nec inutdeo Feftis fua Sam puellis,
Sunt etenim/aeris/acrapropin^ua nieis»
Sedqubd ab his Dacum yitam nunc ducis inertem,
Ncc mea, nec terrte^Jtdera pluris habes,
(DiJ}>licet : idpropter, Superos delapfa reliqui,
V f tibifirmarem peBus amore mej.
Turpe eft ftorentem fruftrare per otia yitam,
Turpeeft, incaptum de/eruiJJe decm,
Ergb a^e, quid dubita^ / noftros nunc incipe cultus,
Sat puto Vulcano temporis ej^edatum.
Incipeji quaeris ,quidJittibiforfan a^endum,
Materiam quaftsingeniofm, habe.
En noua fublimifpeHatur in dthere Stella,
Qua fedet ad boreum CaJJiopea Tolum,
Hanc non Iplla prim longteui temporis <etas,
Stellarum folitis Ipidit adej^e locis.
Htiim in immenfo politum metiaris Olympo^
Quam^fttd yobis illa remota, '\fide.
Demonftrans altjs dirum non ejie Cometam, '
Sed numero ftellas hanc/octaj^e Juo.
Nam quia nil loeteres mortalia peBora tangunt,
Ht€cnoua, quodyeteresnon nmtuere, monet,
Infuper .Annm adeft renouatis orbibm, ex quo
. Eft S)em e cafta Virgtnenattps Homo,
Hutc Ipolo deft^nes labentia tempora calo,
^ptabi/q, fuos ad iJagaft^na dies.
^ftrorum pofitm Solis Lunaeq, recurfm,
Lap/aq,[ub terra^, ortaqji^nanota.
Hinc dlfces , '\}am quidglgnat tn aere ccelum,
ISLHnc ^/i',t4 rapidos, nunc borealegelu.
Quando ferena dies Uto fulgebit amiSlu,
N.iibibiis aut pluui^e pr^cipitentura^Uce.
Hec tentata diu multos pia cura fefellitj
Quipmitws noHra defiituunturo[)e.
Tu fed ab aulpictjs Superum melioribtu orfis,
Fac tibi mandatum perficietur o/jus.
Quo prim exaSlo, longead maiora reducam,
Qjjjkalijs necadhucfunt patefaSia,fciey,
Te modd nonpigeat fuaues fubijf^e laborcs
V ranice, <sr fuperas fcandere adufq. domos.
Hinc ( nifi yana fides (Diu^ cui Fata minifirant)
Momen ab ieterna Tofieritate feres.
HJBC ybi (Diua 'Poli, celfts qu^e prceftdet afiris,
(Dixerat, humanos fic imitata fonos.
(ProtiniM exoculisfugiens repetiuit Oljmpum,
Ingenio fenfi numen adefie meo.
Cunu^ nefas^fiet Superum contemnereiuf^a,
lAccipe quod fieri Diua monebat opm.
Accipe tugenerofa cohors quce facra minifiras
C(£licoU,"\)ulgononadeunda, (Dece.
H-ecfigrata tibi, quamulsfint '\>ilia,fient,
Forfitan his longe mox meliora feres :
Mox mdiora feres, quia nec me rifus inertis,
Neclabor a ftudjs, terret Olympetuis.
Etplacet, <(jrplaceat aljs JaSiare triumphos,
Celfaj.gr andiloquQ l;>erba tonare fom.
V dmemorare/uamlon^^tiaah ori^incftirpem, '
^t^iftbilaHdcfaSiaputareTatrum.
Sintj^altjs cordi ^^umcj. 'Diicum^.fauores,
S int cordi e terra qu^e fodiuntur opcs.
Qnos leuis Jmbitio, lucri^ infana cupido
V ?xat, (sr 0/fic/J^randtsobireiu^um.
{Deieftent multosfuribundipocula (Bacche,
'Pocula per madidos/^pe iterata dies.
Multos blanda vm kpidis amentet ocelliSy
Qups/euis, in/anjtorquetamoris, amor.
^lea ftt iucunda altjsy depifia^ c/parta,
Qups Hora^s ^ opesperdere/ortelubet.
TsLonnullts a^itare feras , leporem^fu^acem
'Prendere Ipeloci, fn/ua cura, cane.
Sint quibus egregium eU agiles equitare caballos,
Et premere in^yrum ter^a /erocis equi.
Pluraq, delecient alios^/i pltm fttperfimt,
Morefuo ingenuis qu^e pera^enda yirts.
S ciiicet his ftudtjs V trtws^enerofa probatur,
ISlobile ISlobilitas forte requirit opus.
"Hon equtdem inuideo, mi/eret magis iUa piacere,
His quibifs exce/iens debuit eJJe decfps.
Esi tamen im a/iquando /tm ( concedimm) '^/us,
Corpiucnim,fuerintfi moderata, iuuant.
Jpfeqtioq., i^quiuis, cumficfert tempu.Sj <s- iUa
Pojiumtts, exi^ua namq. opusarteputo.
Et /icet tp(eetiam,^^en(tm de Ge?iteBl{JHO']lFM,
Nomen ab nfi^ni Kohi/itate tral?am :
Et Ijcetanti^im maternifanguinis ordo
WtLT>O^M celebrem me quo^^ftirpeferat : St
Nil tamen his moueor. Nam, cjUiC non fecimns Ip/i
EtGenusisrTroauosynonegonoUralPOCo. . ]y
.At mea Mensaufis operum maiorihws ardet,
Inquibns excellens cernitur ejlelahor. j ^
^bws in excelfis decwi eft (jrgloria maior, '
Tarua leues animos cura mouerefolet, y
Me iuuat ingenio con/cendere teBaTonantis,
Celft^Jlelliferifignanotare Tolj. yj^^
Me iuuat in toto quce fplendent plurima coelo,
Miranda artifici^ cernerefa&a {Dej.
Hoc opus ejl Hominis, haec ejl ea (Dia lifoluptas,
Qu^ jimiles celfis nos facit efie T)eis.
Quifjuis enim juperas animo yolitare per arces,
S^dera^jingeniogaudetadirefio. l
SDij^imiies hominum cura^jjimilef^ (Deorum,
Et fua quo terris Mens releuetur, hahet. |
Tromij^um^jludet pritps htc cognojcere calum,
Nec nouiis ignotas hofpes adire domos.
Siue agat in terris, illum dekflat Oljmpu^,
Dum yiti€ in fragili corporegejlat onu4 :
Siue agat in coelis, illnm deleSlat Olympus,
Cum datur ieterna conditione fruj.
Felix in terris igitur,jiiper ^thera felix,
^thera quem terris preepofutfie, iuuat.
At qutfquispecudtim fimilis, cotleftia temnit,
Fiuit, <7 ejl yit(€nefcius ij?fe fii^:
Tantum etenim terrenafapitj mortalia tantum,
»4(: , Et, qu^ ca;capoteJiTa/palpidere,yidet.
lj)fi Sed pauci, heti nimium pauciy quibws almm Jpollo
'9. Hoc deditj 1H Vtdeant id quod Oij mpu^ habet.
• tiamq. opm eft illosjjpretis mortalibu^ aBiSj
Altimad SuperosexeruiJJe caput.
\ Hos non blanda V muSyftolidi non pocula ^acchi
(Decipiunt, necopes, necfugitiumhonos:
S ed pneclara ma^is, magis his illuHria JpeEiant,
In quibm fuperis eft fua cura Deis :
Vincere fublimj, fublimia fidera, Mente,
JEtheraq. Ingeniofuppojuijiefuo.
i
m
IN MATHEMATICAM
nOVJE STELL/E LOKTEMTL.iTh
onem.fdUm a Iwiene Nobilinm DoCliJ^imo.cr BoHomm Nobi-
lij^imo^ Thyconc Bruhc Otthonide.
^yiomm illHjlre augmentnm, NOVA STELLA, qmdafen ?
Fatomm Vates confcie qncefo refer ?
Legilm, Ingenijs, Sacris, Regnifj^ Monarchis,
(Eloqitar anfileam ? ) fax ea.fldmma ^orax.
Fax dirospopnlis atg^ yrbibus ijla minatur
.Ardores Martis Mnlciberifj^ Dej.
Necfimile ojlentum, ojlento huic.prior audijt cetas^
Necfimiles motm, motibm hijce tulit.
Ma6ii Animi Heroes, qni tam bene congrua nojlro
Detegitis cceli Mjjhcafatajoro.
Sacrd noiia, Legesfrange, oppida dirue, BeUo
Exhauri popnlos, Fnlmine tange domos.
Extingue Ingema, expolia Jna regna Monarchps,
^ut nonm, ant nnllm pojlea Mundm erit.
Scilicet ha:c tottes mo7mitfacrdpagina, magno
Explenda adnentH, maxime CHK ISTE^ tuo.
Mimdi etenimfacies rugas abjlerja feniles^
EJl flammis decorj rejlituenda nouo.
Monftrauit cen qnondam, humiU^ cunabula Chriflj,
Aere dux hnmilis.prmia SteUa Magis.
Sic celjam excelfum, Stellam monjlrare Triumphum
Chnfij adnenturi^ credere mnlta iubent.
Qnem iuuet has -inttis leprofas Jangutne fcedas^
Labe ruinofas porro habitare cajas ?
Lucenona.LVX NOSTRA, nouamfuper atherd Lucem
Spondet, adejl coelis Ignea Triplicitas.
Haud retro adrueteres uejltgia^ertitefordes,
Ne fatni i?icrujiet <vos malaforma Salis.
Exite, exitey A^gyptumy Babylona, Sodomam}
Promittit CANAAN, h^c noua Stelia, nouam.
Andreas FeUeiuSy Concionator in
Kegia Hafnienfu
TYTOGT(JTHrS LECTOT^l
UAbes cand,(de Le(^or, Nobilfs ncEruditi Viri,
Tychonis Brahe,De noiiailla STELLA con^
templationes: quas, ctfi lamduduni confcnptas, fibi
iiadtenusreferuarit: tamen,nunc tandem, ab eo im.
petratas, typis noftns, quamuis ferius, edere pubJice
vtihtati communicare non dubitauimus. Satius enjni
eft^ votis multorum expetita, in lucem, fero potius,
quam nunquam prodire. Ne autem nofir^ forte in'
curix moram hanc imputes : binas prsefiximus Epi^
itolas : vnam, qua Dortor lohannes Pratenfis, Medici^
n3e in Academia nofira Profeffor, editionem ab Auto;*
re,poft crebras follicitationes, tandem extorfit : altes
ram , qua Autor ipfe priori refpondit, dC
libelli editionem, concelsit,
Vale, dC fruere.
ERRATA.
^ ifme 2 rverfu ^ lege, tanta. Ibidem njerfu j/ Uge, qua.
^^t^^cte ^ Injpfafigtira,QHadriUteramformam,mamnouA
SteUa, cumtnbus Cafiope:^ GBl) notatk,effmt,plus <zquolateribus
lL><jrGB oblongamScutptorexprefn-y noua SteUa Paulo mfra li-
teram H , Suprema yero cathedra infa literam G merito locanda.
Byltfaciei^erfui^lege,tnterienos. lbtdcm.yerfuzA.leze
longtttidmem zsr latttudinem. D rvkfacie t ^verfu i lege,prcefigmfi.
care tudtco. Ibidem facie i yerfu 7 lcge , fnbfecutv.rds minatur,
L 2 factez <verfn tp lege , inchoaturam. H t facie 2 yerfu 24.
Cetera leuia errata, xquus
LeClorfacikcorriget.
HAFNI^,
Jmprefiit Laurentius Benedi^i'].
» f 7 3.
Ctm Priuilegio.
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
Hielmst. 1612 4° (LN 429 4° copy 2)